FERİT HASANZADE
@faridzada
Böyle bir yazarı geç tanımış olmanın hüznü oluştu kitabı bitirince içimde. Kalemi böylesine kuvvetli bir yazarı geç de olsa tanıdığım için mutluyum.
Kitap Azerbaycan'ın Sovyet rejiminde ki zamanını anlatıyor. O zamanlarda insanların çektikleri zorlukları, yapmak zorunda olduklarını ve yaşam mücadelelerini okuyoruz. Kendi topraklarinda yaşayıp da kendi dilini konuşmamak... Bundan daha acı çok az şey var bence. Kendi bayrağının aksine Rus bayrağını asmak, Rusça konuşmak... Bunlar bir millete yapılabilecek en kötü şey şüphesiz. Bir milleti yok etmek istiyorsan önce dilini yok etmek gerekiyor gerçekten ve diğerleri çorap söküğü gibi kendiliğinden geliyor aslında.
Dinlerini yaşamaktan mahrum bırakılıyor insanlar. Bir müslüman mezarlığı bile yok aslında ve cenazeni bile istediğin gibi gömemiyorsun. Sözde gelecek dedikleri insanların dinlerini, dillerini, milliyetlerini yok etmekten başka bir şey değil. İnsanlar aç, susuz ve sefil durumdalar..
Stalin! Evet, yüce ve büyük Stalin! Onun adına en kötü şey söylemeyi bırak insanlar düşünmeye bile korkar hale gelmişler. Hiç yoktan sözde "Vatan Haini" olarak idam edilen onlarca masum insan var.
Devlet büyüklerinin adına kadeh kaldırmamak bile bir idam cezası olmuş. Birşeyi yapmak istemiyorum diyemiyor insanlar. Yapmaya mecbur bırakılmış durumdalar. İşgalin nasıl acı bir şey olduğunun net bir şekilde okuyabiliyoruz gerçekten.
Öte yandan zamanla insanların nasıl merhametlerini kaybettiğini, geçinmek ve yükselmek hırsı ile arkadaşlık, dostluk ilişkilerini nasıl çöpe attığını görüyoruz açıkça. Ve tek bir yanlış kelimenin ne kadar cana mal olduğunu görünce şaşırmadan edemiyor insan. Yapılan ufacık hata onlarca hatta yüzlerce insanın hayatını nasıl da etkiliyor.. Kitapta bir söz var bence bunun net bir ifade edilişi olmuş;
"İnsan
FERİT HASANZADE
Kitabın anlatmak istediklerini çok güzel özetlemişsiniz. Fakat dikkat edilmesi gereken mesele, mevcut baskı rejiminin sadece Azerbaycan ve diğer işgal edilmiş ülkelerde değil tüm SSCB'de aynı şekilde terör estirmesiydi. Dolayısıyla, dininden ve benliğinden arındırılma sadece çevre ülkelerin değil, Rusların da maruz kaldığı politikaydı. Stalin terörünü daha iyi anlamlandırabilmeniz için Aleksandr Soljenitsin'in "Gulag Takımadaları" kitabını okumanızı tavsiye ederim.