Nə qədər insan varsa, o qədər də dünya var. Hər fərdin öz dünyası.
Və bir də maddi dünya var imiş, sözün böyük mənasında Təbiət var imiş... Və insan da Təbiətin bir parçası, bu dünyanın bir zərrəsi imiş. İnsanı da ehtiva edən, amma ondan asılı olmayan, obyektiv, əbədi, sonsuz bir dünya... İnsanın insansız halda fərz etdiyi (deistlər üçün Təbiət), insansızlaşdırdığı, obyektivləşdirdiyi bir dünya.
Və bu dünyada səyahətə çıxmaq üçün Elm deyilən bir gəmi icad etmiş insan. Qaranlıqlardan keçən bir yol. Dünyanı öz əqlinin işığında görmək əzmi... Necə də əzmlidir İnsan!
Və bir də ideyalar dünyası var imiş və insan öz düşüncələri ilə, əqli ilə, yaşadığı dünyanın ayrı-ayrı parçalarından əxz etdiyi mənalarla, ideyalarla yüklənirmiş, zənginləşirmiş və öz içində qurduğu mənalar dəryasına baş vurub bu dəryanın lap o bașınadək üzmək və ideyalar dünyasına qovuşmaq istəyirmiş... Kəșf etdiyi mənalardan mütləq ideyalara, nisbi həqiqətlərdən mütləq Həqiqətə. Nə gözəl yoldur bu yol!
Və bir də iç dünyası var imiş... Və insan bu dünyanın da dərinliklərinə baş vurub özünü bilmək, anlamaq istəyirmiş - özünüdərk yolu.