Ömer Faruk ÖZCAN
@faruk_97
Okumayı severim. Dil öğrenmek hobim. Evcil hayvan beselemekte...
(ELEKTRONİK)
MYO
ANKARA
Çankırı, 1997
52 okur puanı
Ekim 2023 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitaplar
10/10
Beğendi
·2026 10. kitabı
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
GÜNÜMÜZDE MORİSKO KELİMESİ ve KİTABIN KONUSU
Günümüzde morisco kelimesi çok sınırlı bir sosyal grubu diğer Müslümanlardan ayırmak için kullanılmaktadır. Özetle Romalıların bir bölge halkı için kullandığı kelime Müslümanların Kuzey Afrika'dan İspanya'ya girmelerinden mütevellit(sebebiyle) önce Arap ve Berberi tüm Müslümanlar için kullanılmış, daha sonra da Hristiyanlığı terk edip Müslüman olmuş Latin kökenli insanlar da aynı şekilde tanımlanmıştır. Yaşanılan trajik olaylarla birlikte kelime sosyal derinlik kazanmış; ırkı, rengi ne olursa olsun acı tecrübelerle ötekileş/tiril/en bir grup insana verilen Morisko adı Türkçe ifadeyle Arap ve Berberîler için "gavur", İspanyol Müslümanlar için de "zındık" kelimelerinin karışımı bir anlama bürünmüştür.
Günümüzde Moro / Moor / Maure; Mali, Sri Lanka, Filipin, Senegal ve Moritanya'da yaşayan halklar için halen kullanılmaktadır. (Özdemir, Moriskolar)
KİTAPTAKİ (BAHSEDİLEN) ANLAM:
Müslümanların hâkimiyeti altında yaşayan Müslümanlar: Müslüman.
Hristiyanların hâkimiyeti altında yaşayan Müslümanlar: Müdeccen.
Müslüman gibi davranan ama Müslüman olmayan Hristiyanlar: Muzarebe.
Zorla Hristiyan oldukları için Hristiyan gibi yaşayan Müslümanlar: Morisko
MORİSKO NE DEMEKTİR?
Çok genel olarak Morisko ibaresi, tarihçilerce 16. yüzyıldan önce İber Yarımadası'na* gelmiş Müslümanların tehciri esnasında(zorlanarak) Hristiyanlığa geçenlere verilen isim olarak ele alınır.
İspanyol Kraliyet Akademisi'nin sözlüğüne göre de İspanya'nın yeni yapılandırıldığı dönemden kalma vaftizli Morolar'a denir.
Buradaki Moro'dan kasıt hem Kuzey Afrikalılar hem de Müslümanlardır. Morisco, Moro'dan türer ve küçültme anlamı taşır. Modern dilde Morocco'ya yani Fas'a ait, Faslı, Arap-Berberî karışımı gibi anlamlara gelse de o dönemde pagan(putperest) olmayan, vaftiz olmuş esmer insanlar anlamında kullanılmıştır.
Diğer taraftan "moro" ke-limesi latince "maurus" kelimesinden gelir ve Moritanyalı, Afrikalı gibi anlamlara gelir. Roma İmparatorluğu zamanında bu kelime, Fas ve Cezayir bölgelerinde mukim halk için kullanılmıştır. Yunanca "mauros" koyu tenli esmer anlamına gelmektedir. Kuzey Afrikalıların esmerliği ile de belki bu noktada bağlantı kurulabilir.
Ama kesin olarak diyebiliriz ki Morisko, bir ırk ya da renkten çok bir dine yapılan atıftır.
Yani Morisko tabiri aslında o günkü Hristiyanların kendilerini ırktaş ve dindaş olmayanlardan ayırmak adına kullandıkları Yeni Esmer Hristiyanlar ya da Afrikalı Yeni Hristiyanlar olarak tercüme edilebilecek olan "cristiano nuevo de moro" tabirinin kısaltması olarak kullanılmıştır.
*İber Yarımadası ya da İberya, Avrupa kıtasının Akdeniz'e uzanan üç yarımadasından biridir. İber Yarımadasında İspanya ve Portekiz devletleri yer almaktadır. (Diğerleri Balkan ve İtalya yarımadaları)
6 ANA BİDAT FIRKASI KISACA
LİNK;
justpaste.it/7yhzy
jpst.it/3b2sJ
BİLGİ:
(Fırka ayrımı yapan alimlerden bazı örnekler:)
Berbehârî (329/941), Âcurrî (360/970), İbn Batta(387/997) ve Seksekî (683/1284) gibi müellifler, fırka-i nâciyenindışındaki ana fırkaların 4’e, onların da kendi içinde 18 kola ayrıldığını söyleyerek, 4x18 formülüyle 72 sayısına ulaşmışlardır.(Cabiri)
Bunun dışında, Ebu Mutî‘ en-Nesefî (318/930) ve İbnü’l-Cevzî(597/1200) gibi müellifler ile daha ziyade Hanefî kimliği ile ön planaçıkmış Keşşî (V/XI. yy), Irakî (VI/XII. yy), İbn Kemâl Paşazâde(940/1534), Birgivî (981/1573) gibi bazı yazarlar da fırka-i nâciye dışındaki ana fırkaları altıya, onları da kendi içinde 12’ye ayırarak 72 sayısına 6x12 formülüyle ulaşmışlardır.