Mustafa Kemal Paşa Anadoluya gidiyor ve Anadolu onu bağrına basıyor. Kendinden çok daha güçlü ve kıdemli Kazım Karabekir Paşa ona selam çakıyor. Niye? Mustafa Kemal Paşaya saygısından değil, padişahtan gelen emir böyle. Devlet ne diyorsa odur.
Kazım Karabekir Paşanın Mustafa Kemal Paşayı sevip sevmemesi mühim değil. Gelen emir neyse onu tatbik ediyor ve Mustafa Kemal Paşa hareketin başına getiriliyor. Birilerinin ifade ettiği gibi ilahi icazetle olmuyor bu. Devletin kararının uygulanması söz konusu.
Aytmatov'un kitapları uzun yıllardır Ötüken Yayınları tarafından basılıyordu. Sonra telif hakları meselesinden olsa gerek bu durum değişti.
Ötüken Yayınlarından çıkan bütün Aytmatov kitaplarını okumuştum. Dolayısıyla Aytmatov'un bütün kitaplarını okuduğumu zannediyordum. Tâki Ketebe Yayınlarının bastığı Aytmatov serisini görünceye dek...
"İlk Öğretmenim", "Kassandra Damgası" gibi Ötükende olmayan yeni kitaplar vardı. Biraz şaşkınlık, biraz da Aytmatov'un yeni eserlerini keşfetmiş olmanın heycanıyla kitapları hemen aldım ve okumaya başladım tabi ki.
İlk Öğretmenim'deki dili, üslubu, tarzı ile yine mükemmel bir Aytmatov anlatıcılığı ile karşı karşıyaydım. Ancak kitap ilerledikçe o doğal bozkır anlatısının dışında bir şey dikkatimi çekmeye başladı ve kitap bittiğinde bu tespitimi paylaşacak kadar emin oldum.
Kitap edebi eser özelliğinin yanı sıra aynı zamanda bir propoganda kitabıydı. Leninin, Sovyet sisteminin yüceltildiği cümleler satır aralarına yayılmıştı ve tekrarlarla da bunu benimsetmenin kaygısı güdüldüğü gözden kaçmıyordu.
Kitabın yazıldığı zamanın Sovyet rejimi düşünüldüğünde bunun şaşılacak bir durum olmadığını kabul ederek gülümsedim.
Sadece Sovyet rejimi mi edebiyatı bir propağanda aracı olarak kullandı? Tabi ki de hayır. Daha âlasını kapitalist dünya ve onun baş aktörü ABD yıllardır yaptı ve yapmaya devam ediyor.
Sanatta bile egemen sistemlerin derin propogandaları ile güdülenmeye çalışılan kitleler olarak eserlere yaklaşırken bu durumun bilinciyle pirinci taşından ayırarak davranmak gerekiyor diye düşünüyorum.
Bunlar ayrı bir konu...
Ötüken Yayınlarının bu kitabı neden basmadığı sorusu böylece zihnimde yanıt bulmuş oldu.
İyi okumalar...
İlk ÖğretmenimCengiz Aytmatov · Ketebe Yayınları · 202110,7bin okunma