Kübra Yıldırım
@fkbryldrm
2 okur puanı
Ocak 2021 tarihinde katıldı
Şu anda okuduğu kitap
Epiküros ve Epikurosçu okulun mensupları da insan ruhunu dinginleştirmesinden dolayı boş zamanı değerli görmüşlerdir (Hunnicutt, 2006: 67).
Bu bağlamda insanın doğası gereği aradığı en yüksek hazzın ruhsal ihtiyaçları karşılayarak içsel denge ve dinginliğe ulaşmak (Cevizci, 2001: 249-50) olduğunu ifade eden Epiküros için insanın amacı, mutlu olmaktır ve insan bu amaca sadece felsefe yaparak ulaşabilmektedir.
Bu açıdan Epiküros için boş zaman, bireyi daha insani bir varlık yapmak için kullanılan bir zaman dilimi olarak değerli görülmüştür.
(Cevizci, 2001: 237-8). Aristoteles’e benzer şekilde arzuların aklın denetiminde olması gerektiğini savunan Epiküros, insanın mutlu olması için bir takım yetkinliklere sahip olması gerektiğini ileri sürmüştür. Buna göre insan, yeme-içme, giyinme ve barınma gibi doğal ihtiyaçlar ile düşünmek, dostluk kurmak, sosyalleşmek gibi toplumsal ihtiyaçları birleştirdiğinde ancak mutlu olabileceğini düşünen
Epiküros, günümüz dünyasının aksine lükse kaçan tüketim anlayışını ya da güç ve şöhret gibi unsurları mutlu olmak için gerekli görmemiştir (Botton, 2008: 72-8). Epikürosçuluğun yanı sıra çoğu Stoacılar, Şüpheciler ve Neo-Platoncular da çalışmaktan ziyade, ağırbaşlılık ve olgunluk gerektiren bireyselliği ve bu bireyselliğin inşa edileceği boş zamanı daha değerli görülmüşlerdir (Hunnicutt, 2006:
67). Epikürosçu okula benzer şekilde Stoa Okulu, insanın en yüksek yetkinliğe ulaşmanın yollarını arayarak ruhunu düzene sokması gerektiğini savunmuştur
(Cevizci, 2001: 260). Bu bağlamda Stoacılık, insanın akli faaliyetler içerisinde erdemli bir yaşam sürdürerek mutlu olacağı inancına sahiptir (Arslan, 2010: 399).
Stoacılar için bu durum ise bedensel çalışmanın dışında felsefe yapmanın bir şartı olan boş zamana sahip olmakla mümkün
0-30p: Kontrollü okuyucu 📖
40-70p: Hafif bağımlı 👀
80p+: Geçmiş olsun, kitaplar seni ele geçirmiş 😅
Aristoteles için ise boş zaman, toplumların birlikte yaşamasını garanti
eden bir etkinlik alanıdır. Çalışma neticesinde elde edilen ekonomik özgürlükle-
rin insanları barışçıl bir şekilde bir arada tutmak için yeterli olmadığını düşünen
(Hunnicutt, 2006: 65) Aristoteles, insanları gerçek anlamda mutlu edecek, onları
düşünmeye sevk edecek ve böylelikle kendilerini gerçekleştirmelerini sağlayacak
değerli bir alan olarak görmüştür. İnsanın biricik faaliyetinin düşünme olmadığı-
nın bilinci ile düşünme dışında kalan faaliyetlerin de akıl tarafından düzenlenmesi
ve yönlendirilmesi gerektiğini ifade eden Aristoteles, boş zaman ile ilgili salt hazcı
yaklaşımlara da karşı çıkmıştır (Cevizci, 200: 222-3).
''Boş zaman kavramının bir sorun olarak ele alındığı Antik Yunan’da Platon
için ‘aşırı çalışmak akılsızlıktır’ ve bu sav, kurmuş olduğu akademide öğrettiği ilk
şeydir. Ona göre insanın gereğinden fazla çalışması, aşırı iş kaygısı, zenginlik, ün
gibi hırsları insanın özgürlüğünün kısıtlanmasına ve doğasının gönüllü kölesi ol-
masına yol açmaktadır. Bununla birlikte çalışmanın yanı sıra aylaklığın da akılsız-
lık olduğunu ifade eden Platon’a göre boş zaman; aşırı uyumakla, aylaklıkla ya da
eylemsizlikle geçirilecek serbest bir zaman değildir. Bu bağlamda eğitimli kişiyi
müzik ve spor ile ilgilenmek için aktif boş zamana sahip kişi olarak değerlendiren
Platon için felsefe yapmak, boş zamanı en iyi kullanmanın bir ölçütü ve insan
olmanın zirvesidir (Hunnicutt, 2006: 64). ''
''Böylece kölelik sistemi üzerinden
vatandaş olan ve olmayan ayrımı yapılarak sınıflı bir toplum yapısı oluşturulmuş
tur. Bu gelişmeler, çalışma ile boş zaman arasındaki gri alanın kaybolmasına ve boş zamanın belli bir sınıfa ait bir olgu olarak değerlendirilmesine neden olmuş-
tur (Hunnicutt, 2006: 57-58).''
''Tarihsel süreç içerisinde geriye doğru ilerlediğimizde avcı ve toplayıcı top-
lumların boş zaman kavramına sahip olmadıkları hususunda hemfikir olan bilim adamları. ''
''Kültür antropologlarına göre avcı-toplayıcı toplumlar, çalışma ile boş zaman arasında net bir ayrım yapmamışlardır.''
''Sokratik okullar, Platon’un Akademi’si, Aris-
toteles’in Lise’si, Epiküros tarafından kurulan Epikürosçu okul, Kıbrıslı Zenon’un kurmuş olduğu Stoa okulu, Pyrrhon tarafından kurulan Şüphecilik okulu Antik
dünyadaki boş zamanı değerlendirme çabasının örneklerindendir.''
kurmuş olduğu Stoa okulu, Pyrrhon tarafından kurulan Şüphecilik okulu Antik
dünyadaki boş zamanı değerlendirme çabasının örneklerindendir.
Murat BAHADIR, Antikçağ’dan Günümüze
Boş Zaman Üzerine Bir Değerlendirme, ETÜ, Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, I/2, Temmuz 2016, Sayfa: 103-116