Zincirin halkaları birbirini tamamlıyor. Dante haklıdır Carlyle'a göre; şiddeti bilmeyen bir insan merhameti de bilmez. Cehennemi hakiki kılar cennet, cenneti hakiki kılar cehennem. İnsan tükenmek bilmeyen hırsını nerede köreltecek. Hangi söz açacak gözlerini ve ne kadar koruyabilecek onu tekrar kapanmaktan? Sözün sırrı ne? Hangi derinlikten gelirse sarsılır insan! Dante en derinden sesleniyor İlâhî Komedya'da. Güzelliği bir anahtar yapıp geçiyor, Beatrice'in aşkından ilâhî aşka. Cennette karşılaşıyorlar; bir başka âlemde vuslat. Bir cennet rehberi artık o, bir kadın değil, etten kemikten!