Nikolay vasilyeviç Gogol'un gerek Rus gerekse Dünya edebiyatına sunduğu başyapıtlardan biridir. Harika ve keskin bir kalem, müthiş kurgulanmış bir karakter ve inanılmaz keyifli hikayeler...
İlk olarak sizlere gogol'dan bahsedelim; 20 mart 1809'da poltava bölgesinde mirgorod'da kazak bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Gogol, 1826'dan başlayarak sonraki 22 yılını Roma'da geçirdi. Gogol'un komik ve trajik öğeleri kendine özgü bir yoldan bir araya getiren saldırgan yergisi, çarpıcı kişilik çizimi, dili alışılagelmedik çarpıcılıkta kullanması, yapıtlarının bütün dünya dillerine çevrilmesine ve dünya çapında ün kazanmasına yol açmıştır. Nikoloy gogol 4 Mart 1852'de moskova'da öldü.
Bu dünyadan bir gogol geçti...
Evet, Rusça aslından Mazlum Beyhan'ın harika ve akıcı bir Türkçe ile çevirdiği eseri hasan ali yücel klasikleri dizisinden okudum. Kitap 6 adet kısa hikayeden oluşmaktadır ve hikayelerin tamamı Rusya'da geçmektedir. Gogol bu hikayelerinde sık sık mizahi öğeler ve fantastik açılımlar kullanmıştır. Okurken birkaç sesli güldüğümü belirtmek isterim. Özellikle burun hikayesindeki o fantastik kurgu hem güldürdü hem de ufkumu alabildiğine genişletti. Okurken işte ya. İşte mizahın ve pürü pak hayal gücünün başarısı diyorsunuz. Bununla beraber kitapta yer alan durum komedileri ve trajikomik hikayeler rus edebiyatında derin izler bırakmış ve sonraki birçok yazara referans olmuştur. Buna keza dostoyevski bu kitaptan sonra o meşhur ''hepimiz gogol'un paltosundan çıktık'' sözlerini ifade etmişti. Bana da sorarsınız bu kitapta en çok ilgimi çeken ve merak ettiğim husus dostoyevski'nin bu sözleriydi. Okuyunca pek manidar ve doyurucu buldum. Burada kaybım ise böyle bir eseri yıllar sonra okumamdı. Zararın neresinden dönersek kar.
Giriş gelişme sonuç perspektifindeki hikayelerin içerisinde müthiş anektodlar var fakat -spoiler- olmaması için bunlara yer vermeyeceğim. Fakat şunu bilin ki bir hikayede hüzün hüküm sürerken bir diğerinde durum komedisi yer alıyor. Fakat her birinin bir mesajı olduğuna yemin edebilirim ama kanıtlayamam. Velev ki kanıtladım; sizlerin sürprizi bozulmuş bir kitapla baş başa bırakmak istemem. Bu yüzden eğer ki okumadıysanız ilk iş bu kitabı alıp okuyun. Klasikleri tavsiye etmek klişe bir eylem evet biliyorum ama burada yabancı yok. Çok şeaapmıyorum.
Şunları da es geçmeyelim; örn. gogol bir delinin anı defteri hikayesinde o kadar hakiki bir kurgu yapıyor ki yazan kişinin deli olmadığını düşünmek çok güç. İnce ve hoş detaylarla bunu okuyucuya hissettiriyor. kitabın genelinde de yazım dili olarak arada okuyucuyla da konuşuyor bu sayede okuyucuyu kitaba daha çok dahil ediyor. Bu da beraberinde samimiyeti getiriyor elbette. Son olarak şunu da belirtmek te fayda var. Gogol bir delinin hikayesini değil deliren birinin hikayesini konu oluyor. Çakralar açıldı mı? Anladın sen onu bence.. Gogol özellikle palto hikayesinde toplum içerisinde belki ''mazlum'' denilebilecek kişilerin hayattaki yerlerini ve sıkıntılarını işliyor. Fakat durum böyle mi gerçekten? palto öyküsünün baş kahramanı akaki akakiyeviç diğer romanlarda olduğundan çok farklı toplumun herhangi bir kalıbına girmeyen diğer insanlara benzemeyen bir karakterdir. öyle ki bu karakter gelişen, değişen kent yaşamı, toplum normları ve toplumdaki alışkanlıklar ile walter benjamin'in pasajlar adlı kitabında tanımını yaptığı "flaneur " kavramına dönüşecektir. Şimdi Vakit kaybetmeden kitapla ilgili aldığım alıntıları paylaşacağım fakat öyle beylik sözler okuyunca eyyy bu nece sözdür üstat diyeceğiniz şeyler yok. Çünkü meselenin özü kurgunun vuruculuğunda yer alıyor. Neyse çok lak lak yaptık alıntılara geçelim;
* Aslında şampanya ile dolu bir kadehi kaldırmak gibi kolay ve keyif vericidir bir kadını havaya kaldırmak. -Sayfa 5
* Gerçekten de garip bir olay değil mi? Petersburg'lu bir ressam! Her şeyin, he yanın soluk, kül rengi, sisli, ıslak olduğu bir ülkede, karlar ülkesinde, finler ülkesinde ressam olmak! -Sayfa 9
* Demek iffet terk etti mi insanı, akıl da terk ediyordu. -Sayfa 15
* Ahlaksızlık kendi başına da çirkindir, iticidir; ama olanca tertemizliğiyle düşlerimize süzülen güzelliğe bulaşınca büsbütün itici olur. -Sayfa 15
* Ey güzellik sen nelere kadirsin! Ruhsal yetersizlikler, kusurlar güzel bir kadında iticilik yaratmak şöyle dursun, ona ayrı bir çekicilik kazandırıyor. Ayıp diye nitelenen şey güzel bir kadında sevimli duruyor. Kadından güzelliği alın, kendisine sevgi değilse de saygı duyulmasını sağlayabilmek için kadının erkekten yirmi kat daha fazla akıllı olması gerekir. -Sayfa 37
* Sıradan bir takım zanaatlarda söz konusu olduğunu bildiğimiz yeteneksizlik, alini kolunu sallayarak gelip gerçek sanatın saflarına da yerleşmişti. -Sayfa 79
* Bir resim üzerinde aylarca çalışan insan bence sanatçı değil, ameledir. Böylelerinde yetenek olduğuna inanmıyorum. Dehada cesaret ve hız vardır. -Sayfa 111
* Yaşlanan bütün sanatçılar gibi o da gençleri hafif, maneviyat yoksunu, vurdumduymaz, ahlaksız buluyordu. -Sayfa 113
* Hak ederek değil, hırsızlama elde edilmiş ün, sahibine mutluluk vermez; onu ancak hak edenlerini ona layık olanların yüreğini heyecanla, sevinçle titretir. -Sayfa 113
* Benim gözümde bilmediğini açıkça söyleyen insan, bilmediğini biliyormuş gibi görünen ve her şeyi ağzına yüzüne bulaştıran ikiyüzlüden daha değerlidir. -Sayfa 131
* İnsan ilahi olandan, göksel olandan asla vazgeçmemelidir sanatta. Onu yüceltecek tek şey budur. -Sayfa 139
* Çünkü sanatçı kaygı ortamında da huzur soluyan varlıktır. -Sayfa 140
* Ay'ı hatırlamıyorum, gün hepten yok,
Bir şey var... ama onun da ne olduğu belli değil. -Sayfa 204
Naçizane bir kitap serüveninin daha sonunu gelmiş bulunmaktayız. Buraya kadar sabırla okuyan sevgili dostlarıma teşekkürü bir borç bilir bu resmi ve bir o kadar ikinci yeni nispeten samimiyetsiz kapanışı sizlere yapmaktan üzüntü duyarım. Evet üzüntü... Böyle kapanış olmaz.
Bu kitap tahlili burada bitiyor. Çünkü promilli sohbetlere meyli oldukça yüksek. Hep dediğimiz gibi; olur ya belki görüşemeyiz, iyi günler, iyi akşamlar ve iyi geceler!
Şahsına münhasır kaçar...
Bir Delinin Anı Defteri - Palto - Burun - Petersburg Öyküleri ve FaytonNikolay Gogol · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 202538,5bin okunma
·
178 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.