Bir Kabile Reisinin (veya Avrupalının) Gözünden MedeniyetEdebiyat
Alışageldiğimiz yerli kabileleri beyaz kaşiflerin gözünden anlatan seyahatnamelerin aksine bu kez Avrupalıları ve onların medeniyetini bir kabile reisinin gözünden anlatan bir kitapla karşı karşıyayız. En azından kitabın iddiası bu yönde. Ama buna en son dönelim.
1920 tarihli bu kitabı Samoa’da yaşayan bir kabile reisi Şef Tuiavii’nin ağzından dinliyoruz. Şef Tuiavii Avrupa’yı gezmiş ve oradaki hayatı gözlemleme fırsatı bulmuş biri. Avrupa’da gördüğü ve kendi insanlarına da dayatılacağından korktuğu “medeni” hayata karşı insanlarını uyarmak için bu kitabı kaleme alıyor.
Her ne kadar Avrupa medeniyeti desek de modern hayatta yaşayan hepimizin hayat tarzına dair sert eleştiriler var kitapta: vücutlarımızı kıyafetlerle örtmemiz, apartman dairelerinde yaşamamız, gazete okumamız, sinemaya gitmemiz, mülk hakkı, mesai kavramı ve düşünmemiz evet düşünmemiz. Tuiavii bu hayat tarzının bizleri mutsuz ettiğini ve köleleştirdiğini söylüyor ve kendi insanlarını bu tehlike karşısında uyarıyor.
O dönem Alman kolonisi olan Samoa’da bulunan yazar Erich Scheurmann daha sonra şefin izni olmadan bu kitabı Almancaya çeviriyor çünkü doğal yaşamdan bağını koparmış medeni dünyanın bu bakış açısını görmesi gerektiğini düşünüyor. Sonrasında zaten kitap birçok dile çevrilip büyük beğeni kazanıyor özellikle de karşı kültür ve hippi yaşam tarzını benimseyenlerce.
Bu kısa kitabı bolca tebessüm ederek, bazen görüşlerine katılarak bazen de karşı çıkarak okudum ancak yine de içimdeki şüpheci sesi susturamadım. Kitabın dilinde sezdiğim samimiyetsizlik bana kitabın gerçek yazarının Şef Tuiavii mi yoksa Erich Scheurmann mı olduğunu sorgulattı. Sonrasında internetten araştırdığımda hâkim görüşün kitabı Scheurmann’ın Samoa’da yaşadığı dönemdeki izlenimlerine dayanarak bir kabile reisinin ağzından çıkmışçasına yazdığı yönünde olduğunu gördüm. Bundan sonra kitap bende etkisini bir ölçüde yitirdi. Buna rağmen yine de okunmasını tavsiye ederim, özellikle de metropollerdeki modern hayatın insanları çokça mutsuz ettiği bu dönemlerde.
·
17 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.