Tartışma esnasında haksız olduğunuz halde, bunu fark ettirmeden haklı çıkma çabasına girdiniz mi?
Birazdan Schopenhauer bunun size 38 yolu olduğundan bahsedecek. Ben de aracıyım...
Bunun hilekarlık ve yanlış görünen bir çaba olduğunu söyleyenler olabilir. Merak etmeyin, Schopenhauer bunu etkili bir biçimde “mantık kurallarına” uygun haliyle sunuyor.
Herkesle tartışılmaz lakin tartışmak her insanın savunmasıdır. Kaçınılmaz olan öngörüler gereklidir. Bir nevi satranç gibi. Karşımızdaki yargıyı dinledikten sonra sunduğumuz argüman ve bunun doğruluğunu iletme çabamız epeyce önemli. Bu yolları Schopenhauer anlatırken, aynı zamanda da örneklerle temellendirmeye çalışmış.
Tezat sunma, tez ekleme, zafer narası atma...
- [ ] Tartışma ve kurulan sohbetler zekayla doğru orantılıdır. Düşünme kabiliyeti olmayan insanların, tartışma havasının kontrollü olduğuna rastlamadım!? Schopenhauer kontrolden bahsediyor mu? Evet! Kontrol altına almamız gerektiğini ifade ediyor mu? Hayır!
Muhalifin üstün olduğunu gördüğümüzde, olayı kişileştirerek hakaret ve kabalığa başvurabileceğimizi söylüyor. Bu ortama ulaşıldığında, oyun zaten kaybedilmiştir diyerek kitabın son kısmını kapatıyor. Ayrıca ortamın düello havasına kalacağını da belirtmeden geçmiyor.
Zannımca Schopenhauer’ın burada bahsettiği yollar, bizim günlük diyaloglarımızdan fazlasını barındırıyor. Kendisinin de dediği gibi: “Demek ki yüz kişi içinde tartışmaya layık bir kişi bile zor çıkar.”
Tartışma düzeyinde olmayan insanlarla, düşünce savaşına girmek büyük budalalık ve zaman kaybıdır. Tartışırken karşı taraftan öğrendiğim anların tatlı sevincini hep yanımda taşırım. Bilgisi eksik birisiyle geçirdiğim ikili sohbeti ise üzülerek anlatırım.
Bilgi onaylandıkça değil, sürüklendikçe doğrulanmayı arzular. Tartışmanın çarpışmayla yarar sağlaması gibi. Otorite kurmak yerine, sebeplerini sunma çabasına giren her bireyin tartışmaya hakkı vardır. Savunmanın getirisi iki tarafa da büyük gerçeklik sağlar. Gerçekliği algılama çabasına da bağlıdır. Kişinin bu yolda açmak istediği kapılar kadar bilgi önüne düşer!