Uzviyetimizin köşesinde huzuru bulmakEdebiyat
Edebiyatımızın önemli yapıtlarından olan eser; özünde yazarının da belirttiği gibi, baş karakter Mümtaz ile Nuran'ın hüzün dolu aşkıdır. Gerçekte 2.dünya savaşının başladığı tarihte 24 saati kapsayan roman, 4 ana karakter başlıklı bölümlerinde anlatıcının dilinden Mümtaz'ın bilincinin aktarımı şeklinde verilir ki, bu yönüyle Bilinç Akışına kayan İç monolog (iç ses) tekniğiyle modernist ögeler de taşır.
Düşünce biçimine Son Baskı diyen, çevresindeki bir yolu Hasta olarak nitelendirecek kadar gözlemci, eski ile yeni arasında kalmış entellektüel baş karakter Mümtaz; sevgilisi ve toplumdaki kadın imgesini hissettiren, kültürel şartların tipik kadını Nuran; amcasının oğlu, geçmişe hakim, Doğu'yu yadsımayan, geniş kültüre sahip ve Mümtaz'ın idolü İhsan; Batı'nın düşünce biçimini benimsemiş, hayatı oyun olarak gören Varoluşcu Suad. Derin bir aşkı sevgilisinin yürüyüşünden evine, yaşayışına kadar sevmek gibi adeta bir proje olarak anlayan Mümtaz, akrabası Suad ile kesiştiği bu aşk üçgeninden Suad'ın intiharı ve Nuran'ın terk etmesiyle çıkacak mıdır?
#bergson 'un zaman kavramını eserlerinde kullanan Tanpınar, kitabındaki inanılmaz betimleme, karakter tahlilleriyle göz dolduruyor. Karakterlerin Doğu&Batı paradoksunu, unutturulan Dede efendi musikisinde ve eski mimari yapıların anlatımında tartışmaları esere müthiş derinlik katıyor doğrusu. Tanzimattan başlayan geçmişten kopuş; Meşrutiyet hatta Cumhuriyet dönem sorgularında, kaybolan Mevlevi dervişlerinde (Derviş Emin Efendi'nin Batı sanatçılarıyla karşılaştırılması) hissediliyor. #huxley 'in Tanrı'nın varlığını #beethoven 'ın La mineur Kuvartet'inde bulması gibi, yazar da romanı bir müzikal formda çatıyı kurarak, şiirlerinde de bahsettiği yekpare zamanın kendi iç sesimizden çıkacağını varsayıyor. #maupassant #mallarme ve kesinlikle #balzac tarzı betimlemeli anlatım, yeri geliyor #hayyam #dostoyevski #badualaire 'e göz kırparak #joyce #andregide sözleriyle savaş beklentilerini aktarıyor. Aralarda verilen Ferahfeza ayini, Tanrı ve yaşam sorguları üzerinde Türk-Osmanlı kültürü de oldukça iyiydi. Yazarın Osmanlıca'ya kayan akıcı diline pelesenk olmuş, Hodbin (bencil), Hülasa (kısaca) ve Uzviyet (organizma) kelime anlamlarını öğrenerek başlamanızda yarar var.
Kitap; adı gibi yaşamda Huzur arayanların romanı. Doğu&Batı sorunsalına eserlerinde kafa yormuş ilk aydınlardan olan Tanpınar; bir dönem milletvekilliği, milli eğitim ve akademsiyenlik yapsa da, kendi tabiriyle sağ ile sol cenaha yaranamamış ve sağlığında okunmayıp sonradan değeri keşfedilenlerden. Muhafazakar öngörüleri ve Türk devriminde geçmişle bağların koptuğu tezlerine tam olarak katılmasam da, tortu bırakan soruları ve ülkesini düşünen bu düşünür, 19yy'a kayan diliyle de olsa modernist çizgileriyle edebiyatımızın mihenk taşlarından. Huzur'da akan zamanı ve ümitlerini, son eseri #saatleriayarlamaenstitüsü 'nde kaybetmesi ve üzüntüsü de bunun göstergesi zaten. Onu okumak uzviyetimizin köşesinde var olan huzurlu dünyayı aramak gibi, her seferinde tazelenen.
··
1.063 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.