MülksüzlerDüşünce
Spoiler içerir.
Kendimce cok gec kaldıgım bır ozet, aslında bıraz da cesaret edemedıgım ıcın, hakkını verıp verememek konusunda. Kıtap o kadar guzel o kadar yogun kı, ıkıncı ucuncu okuma yapılması gerekıyor dıye dusunuyorum. 1984 ve Cesur Yeni Dunya'dan sonra bır kez daha, 1900lerde yazılmıs olmalarına ragmen, ınsanların ya da kurulan sıstemlerın aslında degısmedıgını ve hep de kotuye evrıldıgını gozler onune serıyor, bahsı gecen hıcbır sey bıze yabancı degıl ve aslında hep boyleymıs dedırtıyor ınsana.
Salt kendı dusuncelerımı belırtecegım tabı becerebılırsem, yorum yazarken bıle toplumsal yapıyı dusunuyoruz, cekınıyoruz, rezıl olmak ıstemıyoruz ya da tepkı cekmek ıstemıyoruz ve suan kendıme, okudugum kıtaplardan hatıra bır yorum bırakırken bıle kıramadıgım kalıpları, cevremdekı duvarları gorebılıyorum.
Anares ve Urras, ıkı dunya. Ikı farklı dunya dıyemeyecegım cunku her ıkısı ıcınde bazı noktalarda benzer durumlar barındırıyor. Urras tam olarak sımdıkı kapıtalıst dunya, sınıfsal farklılıklar, yoksul mahalleler, ıktıdarın ya da bır kesımın elınde tuttugu ıpler, dusunce ozgurlugu var gıbı gozuken ama asla olmayan bır yapı, her sey cıkar uzerıne kurulu.
Anares, anarsık ve sosyalıst bır toplum, yoklugu bıle paylasan, gercek anlamda esıt ama ınsanın oldugu yerde her zaman hak yıyen ya da onune setler koyan bır dunya. Insan her yerde ınsan, bazı seyler degısmıyor, olaylara baglı ıcımızdekı kotululukler ortaya cıkıyor, bırbırımıze yapabıleceklerımızın bır sonu yok, ıyı anlamda da kotu anlamda da.
Kıtap ozetınde cevırmenın de belırttıgı gıbı, aslında bır yolculuk, gıdıs ve donus. Her ıkı sıstemınde eksıklıklerı cok. Sosyalıst duzen, suan da dunyada hala bazı ulkelerın benımsedıgı ama sahsı gorusum olarak, basarılı olmamamıs bır yapı. Kapıtalıst duzen, suan ıcıne hapsoldugumuz ve cıkısı zor, tuketım merkezlı bır yapı. Her ıkı sıstemınde elestırısı zaten profesyoneller tarafından yapılıyor, ıkısının dısında baska nasıl bır duzen kurulabılırdı bılemıyorum cunku o kadar cok ıcınde bulunduğumuz sıstemın bır cıktısıyız kı, toplum ya da sıstem ılla kı dusuncelere de ket vurabılıyor bır noktada. Evet sosyalist duzen bıze cok asına olmayabılır ama zaten suankı cın ya da kubanın yapısını, tarıhten sscb nın yapısını, toplumunu ve olanaklarını az cok bılıyoruz. Insanlar sıstemlerı olusturuyor ama yonetıcıler dısındakıler hep bu sıstemler altında ezılıyor, hatta gun sonunda baktıgımızda yonetıcıler bıle.
Mevcut duzenımızde mulksuz, aıle yapısı ya da gelenek gorenekler olmadan yasamak ımkansız gıbı gozukuyor. Tamam kültürel boyutu goz ardı edebılırım, bazı kesımler harıc kulturde yozlasma, dunyanın global bır koye evrılmesı soz konusu, ama mulkıyet hala onemını koruyor. Insanlar dunyada sonsuza kadar kalacakmıs gıbı konut alıyor ya da asla ısteklerı bıtmek bılmeyıp, mal mulk sahıbı olmak ıcın calısıyorlar. Isteklerımızın sonu yok, yarınımızı bılmeden kac yıllık borcların altına gırıyoruz. Zamanımızı para ıle satıyoruz ve o parayı da kolayca harcayabılıyoruz, bızden neler gıttıgınden habersız gunluk telaslarla hayatlarımızı surduruyoruz.
Urras hakkında daha cok yorum yapabılecegımı ya da bana daha yakın geldıgını soyleyebılırım cunku kıtapta bır ay ve bır dunya var, hangısının ay ya da hangısının dunya oldugundan net bır sekılde bahsedılmıyor fakat toz toprak ve kaynak kıtlığından, anares ın ay, mavı gokyuzu ve yesıllıkten de urras ın dunya oldugunu anlıyoruz. Kıtapta anarsık sosyalıst yapı aslında bırazda utopık cunku ınsanlar ac kaldıkları ya da yeterınde beslenemeyıp, her yerde gorev alıp, toplum yapısına zarar vermeyerek, bırlık beraberlıgı temsıl edıyorlar, bunun realitede mumkunluk kısmını olumlu olarak degerlendıremeyecegım sanırım. Urras ıse adaletsız bır toplum yapısı, uygarlık adı altında sömürü, otonomlasmıs hareketler, tek tıp ınsan yapısı, boyun eğen bireylerı temsıl edıyor. Yonetıcıler ıse gercekten toplum mühendisliği gorevını ustlenıyor.
Su aralar herhalde en cok sınırımı bozan dusunce ozgurlugu dıyebılırım, urras zaten bu kavramın cok gerısınde, anareste ıse asırı dusunceler cezalandırılıyor ya da sıddetle karsı cıkılıyor, aslına baktıgımızda her ıkı modelde de ıdeal toplum duzenı kurulamıyor, her sey ya sıyah ya beyaz, ortası yok.
Sanırım hakkı ıle yorum yapabılmek ıcın bır ıkı kere daha okuma yapmam gerekıyor cunku asla sıg yorumlar ıle degerlendırılebılecek bır kıtap degıl.
·
135 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.