Cennetin DoğusuEdebiyat
“Çocuk sorabilir: “Dünyanın hikayesi ne?”
Yetişkin adam veya kadın merak edebilir: “Dünya nereye gidecek? Sonu nasıl bitecek, bu arada yeri gelmişken, hikaye neydi?”
.
Nobel ödüllü bir yazarın, bir kitabı için “Bugüne kadar yazdıklarım, bu kitap için bir hazırlık niteliğindeydi.” demesi o kitap için oluşturulabilecek en büyük beklenti kaynağı değil de nedir? Üstelik biraz tehlikeli de belki bunu söylemek, beklenti arttıkça hayal kırıklığı ihtimali de artar çünkü. John Steinbeck, Cennet’in Doğusu kitabı için bu cümleyi kullanmış, kitabı elime aldığımda ne beklediğimi de ne beklemem gerektiğini de bilmiyordum bu yüzden. Çok fazla şey buldum ama, bunu söyleyebilirim.
.
Salinas Vadisi’nde yolları ve bir bakıma kaderleri kesişen Hamilton ve Trask aileleri üzerinden ilerliyor hikaye. Kitabın başında yeni doğan bir bebeğin torunuyla bile tanışıyoruz roman süresince, daha önce karakter evrilmelerine hiç bu kadar iyi tanık olmamıştım. Karakterlerin hepsi çok derinlikli ve hepsi doğuyor, büyüyor, yaşlanıyor. Üstelik tüm karakterler Steinbeck’in kendi hayatından aldığı ve romana yerleştirdiği insanlar aslında, belki de o yüzden bu kadar müthiş incelenmişlerdi. Kitabın konusunu da insanlık tarihiyle beraber varolmuş en temel yapıtaşlarımız oluşturuyor: iyilik ve kötülük.
.
Yeryüzündeki ilk cinayeti, kardeşi Habil’i kıskandığı için onu öldüren Kabil’ in işlediği söylenir. Kitap Kabil ve Habil’in hikayesiyle başlıyor ve kitabın sonuna kadar da devamlı önümüze çıkmaya devam ediyor bu hikaye. Karşımıza devamlı çıkan bir diğer şey de Timşel kelimesi, yani “yapabilirsin”. Kabil günaha hükmedebilir miydi yoksa kötü olarak doğmak seçim yapmayı engeller mi? Mutlak iyi ve mutlak kötü var mıdır ve mutlak kötü olarak tabir edilebilecek insanların soyundan gelenler iyiyi seçebilir mi? Yani insan neyi ne kadar yapabilir? Steinbeck’in karakterlerinde biz seçimleri ve şahit olduğumuz yaşamları boyunca karşılaştıkları sonuçları okuyoruz. Öyle şeyler okudum ki kanım dondu yer yer, dehşete düştüm. Peki bunlar var mı, var. Yapıyor muyuz, pek tabii. Yapmayabilir miydik veya yaptıysak da hala iyi olma şansımız var mı? İşte Cennet’in Doğusu bize bu sorulara cevap arama şansı sunuyor.
.
Çok zor bir konu, eski bir konu, inanılmaz fazla karakter ve mekan çeşitliliği ve tüm bunlara rağmen okuduğum en yalın dillerden birisi… Steinbeck bunu nasıl başarmış asla anlamadım, her cümle olabilecek en basit ve yalın şekilde yazılmış, anlaması zor bir cümle dahi yok. Kitabı olay ya da durum ağırlıklı diye nitelendirmek de çok zor, iç içe geçmiş halkalar gibilerdi ama kesinlikle çoğunluğu oldukça akıcıydı.
Çok büyük bir roman, kitabı en iyi anlatan cümle bu sanırım… Ben burada bu kadar bahsedebildim en fazla, anlatabilmek anlamaktan zor oldu.
·
519 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.