Beyaz körlükEdebiyat
Bilinmeyen bir ülkede, yapılan seçimlerde, %83 boş oy çıkarsa ne olur?
Saramago'nun Kabil ve Körlük kitaplarından sonra okuduğum ve Saramago okumaya devam etmeye karar verdiğim kitabı. Eleştirel kitap severlere ve var olanı ya da dayatılanı sorgulama bakış açısına sahip herkese rahatlıkla tavsiye edebileceğim bir kitap.
Görmek, Körlük kitabının devamı veya başka bir versiyonu olarak değerlendirilebilir. Dolayısıyla Görmek kitabını okumak isteyenlere, öncelikle Körlüğü okumalarını tavsiye ederim. Zevk alarak okudum ve kısa süre içerisinde bitirdim. Gerçi körlük kitabı kadar duygusal olarak etkilendiğim söylenemez ama başarılı olmadığı anlamına da gelmez bu. Saramago; Kabil'de yoğun bir din veya inanış eleştirisi yaparken, Körlük'te insan doğasının sorgulanmasını, Görmek'te ise iktidarın doğasını açıklamaya çalışmış. Körlük bireysel, Görmek ise toplumsal doğamızı açıklamaya çalışmış. Bu nedenle Görmek kitabını, Körlük kitabının devamı veya farklı bir versiyonu olarak nitelendirdim. Hikayeye değiencek olursam;
Bilinmeyen bir ülkede başgösteren ve nedeni hala çözülememiş olan Körlüğün üzerinden 4 sene geçmiştir. Ülke seçimlere gitmiş ve yeniden olağüstü, sıradışı bir olay daha gerçekleşmiştir. Seçim sonuçları açıklandığında başta iktidar mensupları olmak üzere tüm ülke şoktadır. Nedeni, boş oy kullananların oranı %83 çıkmıştır. İktidarın Beyaz Körlük olarak nitelendirdiği bu olay, kendisine yöneltilmiş ağır ve organize bir tehdit olarak değerlendirilmiş ve çareyi sıkıyönetim ilan ederek, tüm kamu kurum ve kuruluşlarıyla başkenti terkederk, halkın bu terör eylemini cezalandırmakta bulmuştur. Böylelikle halk kamu hizmetlerinden mahrum kalacak, şehirde kaos baş gösterecek, düzensizlik artacak, hırsızlık cinayet yağmalama olayları baş gösterecek, sonuçta halk gereken dersi alacaktır. Ancak durum hiç de iktidarın ve mensuplarının beklediği şekilde gerçekleşmemiştir. İktidarın olmadığı düzensizliğin beklendiği yerde tam tersi düzen, güven huzur ve insanlara mutluluk gelmiştir. İktidar, başta devlet başkanı olmak üzere başbakan ve bakanlar bu durumdan hiç de hoşnut değildir. Bu düzeni sabote etmek ve halka gerekli dersi vermek için gizli servisler aracılığıyla bir dizi eylem planlar. Öncelikle metroda bomba patlatır. Boş oy kullanan organize örgütün elebaşlarını bulmaya yönelik casuslar vasıtasıyla bilgi toplamaya çalışır. Masum insanlar sorgulanır. Öldürülür. Diğer yandan medya üzerinden kara propaganda yaparak; iktidarın bir baba şefkati içinde olacağı, bu yalnıştan dönülmesi gerektiği, demokrasiyi hedef alan bu terör eylemin sonlandırılması gerektiği vurgulanır. Ama halk zaten kendi içinde bir düzen kurmuş ve hayatlarına bürokrasi olmadan da devam edebileceğini göstermiştir. Bu süreçte olayı hakkaniyetle değerlendiren, asıl yalnışın devlet tarafından yapıldığını düşünen birkaç bakan ve komiser görevden istifa eder. Yapılan sorgulamalar, gelen ihbar mektupları sonuçsuz kalır ancak iktidar bir sorumlu, bir kurban aramaktadır. Daha öncesinde meydana gelen körlük ile bu beyaz körlük arasında bir ilişki olduğu düşünülmektedir. Sonuçta hiç suçu olmayan, daha önce bütün ülkenin kör olduğu süreçte, tek suçu sadece kör olmayan doktorun karısı, bu beyaz körlük örgütünün başı olduğu sonucuna ulaşılır. Ve haksız bir şekilde infaz edilir. Ve hikaye biter. Sonrasında ne olduğuna yönelik bir bilgi aktarılmamaktadır. Belki de Saramago, hikayeyi nasıl devam ettirmek ve sonuçlandırmak istendiğini okura bırakmak istemiştir.
İnsan doğası, her ne şekilde olursa olsun var olmak ve üremek (gelişmek, güçlenmek) üzerine tasarlanmıştır ki bu olgu Körlük kitabında çok üzücü bir şekilde hikayeleştirilmiştir. Aç olan insanların, varoluşu tehlikede olan bireylerin, ne kadar ahlak dışı insanlık dışı zalim acımasız olabileceği gösterilmeye çalışılmıştır.
İktidarın doğası da benzer şekilde varolmak ve güçlenmektir, her ne pahasına olursa olsun. Bu da Görmek kitabında yine maalesef üzücü bir şekilde hikayeştirilmişitir. İktidar varlığını sürdürmek için kendine bir düşman yaratmaya çalışır ki böylelikle karşıt düşünceyi yok ederek var olmayı sürdürebilsin. Görmekte de, iktidarın var olmaya devam etme uğruna ne kadar ahlak dışı ve acımasız olabileceğini sergilemeye çalışmış Saramago.
Sonuçta iktidarı da oluşturan bireylerdir. Kendini tehlikede hissettiğinde, içgüdüsel olarak tepki vermek mecburiyetinde. Bu iki kitabını okuduktan sonra Saramago'nun her nekadar hikayelerinde bazı kişilerde ahlaki ve insani değerleri göstertse ve yüceltse de, genel olarak büyük çoğunlukla insan doğasına karşı pessimist olduğunu varsayıyorum.
Saramago okuyun bence..............
·
109 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.