BulantıEdebiyat
Bir usta kurşun kalemi ortaya çıkarmak için önce onun hammaddelerini hazırlar, sonra ise onlardan kurşun kalemi ortaya çıkarır. Burada hammaddelerin bir varoluş sürecinden geçerek nesneleştiğine şahit oluyoruz. Ve artık o kurşun kalem için artık bütün süreçler tamamlanmış oldu.
Peki ya insan için bu süreç nasıl işliyor? Jean-Paul Sartre bu sorunun cevabını, kendi geliştirdiği varoluşçu felsefesiyle ve bu felsefesini harika şekilde anlattığı Bulantı eseriyle veriyor.
Sartre'ye göre insan nesnelerin aksine önce var olur, sonra özünü oluşturur. Burdan anlıyoruz ki, insan doğası diye bir şey yoktur, her insan kendi doğasını verdiği kararlar ile oluşturur. Ve aldığımız kararlar ne kadar özgürlükle alınmışsa, özümüz de aynı oranla bize aittir.
Bu kararlar, hayatımızı şekillendirirken verdiğimiz seçimlerden başka bir şey değildir. Sartre bu noktada diyor ki "Cehennem başkalarıdır". Yazar burada, toplumsal normlara göre seçimler yaparak ve başkalarının hayatlarını baz alarak kazanılan deneyimlerin birer taklit olduğunu ve bu deneyimler sonucunda insanın kendi cehennemini var ettiğini söylüyor.
Bu açılardan baktığımız zaman ise bireyin nesneleşmemek adına, seçimlerini kendi salt duygu ve düşüncelerine göre yapması gerektiğini anlıyoruz. Eğer birey kendi iradesi dışında, toplumun empoze etmeye çalıştığı yaşayış biçimleri ve dayattığı normlar ile özünü oluşturuyorsa, artık her kurşun kalem gibi diğer kurşun kalemlere benzeyen bir nesnedir. Benzersiz bir özü oluşturmak, sadece özgür ve kopya olmayan seçimler ile mümkün olabilir...
Bulantı adlı roman güreşmeyi seven, o uzun patikaları çıkıp, eserin özünü saklayan tepeye ulaşıp, o özü içmek isteyen okurlara göre bir roman. Kahramanımız tarihi bir roman yazmaya çalışan Roquentin bulunduğu çevrenin aynılaşma ve nesneleşmesinden büyük bir bulantı hissetmektedir.
Aslında bu bunaltı hissini biz de günlük yaşamlarımızda az veya çok bir şekilde hissediyoruz. Varoluşsal sancılar diyoruz ya, işte onların hepsi bir bulantı. Adını koyamadığımız bu nesneleşme sancılarının birer bulantı olduğunu bu eser ile daha iyi anlıyoruz....
Bulantı özü kavranabilirse, okurun varoluşu için binbir ışık saçan harika bir deniz feneridir ve ölmeden okuyun !!!
·
260 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.