Puan vermedi·249 syf.··
Beğendi
·2022 17. kitabı
·15 günde okudu
·Okunma: 01 Haziran 2022 19:40
Thomas More'un Utopia'sını İş Bankası yayınlarından okudum. Utopia 105 sayfa ancak İş Bankası yayınevi güzel ve doğru bir uygulama yaparak, aynı zamanda kitabın üç çevirmeninden biri olan Mina Urgan'ın "Thomas More'un yaşamı ve Utopia'nın incelenmesi" adlı eserini de kitaba eklemiş ve böylece kitap 241 sayfa olmuş.
Doğru ve güzel bulma nedenim ise Thomas More'un hayatını Utopia kadar ilgi çekici bulmam olduğunu söylemeliyim. Mina Urgan'ın usta kalemi ile yaptığı çalışma Utopia'nın yazıldığı döneme ışık tutarken, Utopia etkisinin yıllar boyunca düşünce ve edebiyat dünyasına yaptığı etkileri, diğer Utopia eserlerine nasıl esin kaynağı olduğu karşılaştırmalı olarak anlatılmakta.
Utopia (ütopya, hiçbir yer) Thomas More'un edebiyat ve düşünce dünyasına armağan ettiği bir kelime olsa da öyle kalmayarak "distopya" kelimesi ile zıddını da oluşturmuş bir kavram diyebiliriz.
Thomas More bir çok biyografide devlet adamı, hukukçu ve Katolik Kilisesinin yılmaz bir savunucusu olarak tanımlanırken kimilerine göre Utopia, yazarın şakacı kişiliğine atıfta bulunarak yaptığı bir şaka olarak da yorumlanır. Çünkü Utopia'da çağdaş laik bir düzeni, sınıfsız ve mülkiyetsiz bir toplum yapısını anlatırken, kendi hayatında bunlardan farklı bir Thomas More ile karşı karşıya kalırız. Thomas More'un Utopia'yı 1516 yılında kaleme aldığını unutmayalım.
Fransız hümanisti Guillaume Budé, Lupsetus'a bir mektubunda şöyle der: "Utopia'dan ötürü hepimizin Thomas More'a gönül borcu var. More bu kitabında tüm dünyaya toplumsal mutluluğun bir örneğini sundu. Kendi çağımızda yaşayanlar da, gelecek kuşaklar da Utopia'yı çok değerli ilkelerin ve çok yarar kuralların bir kaynağı sayıp, bu kaynaktan esinlenerek yeni kurumlar meydana getireceklerdir."
Thomes More Utopia'yı Latince olarak yazar ve kimilerine göre İngilizceye çevrilmesini istemez. Kitap 16 yy ortalarına doğru Ralph Robinson tarafından çevrilir. Ralph Robinson bu kitabı "bize bol bol verdiği yararlı ve sağlıklı dersler açısından" değerli bulur. Ve aynı yüzyılın sonlarına doğru Thomas Nashe, ünlü kitabı The Unfortunate Traveller'da (Mutsuz Yolcu) (1594) Utopia'yı ne denli ciddiye aldığını kesinlikle belirtir: "Akıllı Sir Thomas More, krallıkların şiddet ve cinayet yoluyla ele geçirilip kan döke döke elde tutulduğunu; sözde devletin yararına işleyen düzenin, aslında zenginlerin yoksullara karşı açık bir suikastından başka bir şey olmadığını anlayınca, kusursuz bir devlet tasarladı ve bu devlete 'Utopia' adını verdi." diye yazar.
Thomas More'un yaşam öyküsü 8. Henry'in eşinden ayrılarak Anne Boleyn ile evlenmek istemesi (8. Henry ölen abisinin eşini mecburen eş olarak almıştı.Boşanmak ise katolik kilsesi inançlarına ters düşüyordu) ve Katolik Kilisesinin buna karşı çıkması nedeniyle, Kral 8.Henry'nin hem kilise mallarına el koymak ( İngilterede tarım arazilerinin önemli kısmı katolik kilisesinin malıydı) hem de Vatikan'dan bağımsız İngiliz Kilisesini kurmak ve Kralı Kilisenin başı yapmak amacıyla çıkardığı yasaya destek vermemesi nedeniyle önce hapis sonra ise kafası kesilmek suretiyle cezalandırılarak sona erer. Thomas More o sırada hem kralın danışmanı hem Lord Chancellor'dur. Lord Chancellor, baş yargıç sıfatıyla tüm adalet mekanizmasını el altında bulunduran, Lordlar kamarasına başkanlık eden,devlet mührünü elinde bulunduran, halkın dilinde "kralın vicdanı" olan bir makamdır.
Romanda Utopiayı anlatan kişi Raphael Hythloday Portekizli olduğu ifade edilen bir denizcidir. Thomas More Utopia'sını bu denizci aracılığı ile anlatır bizlere. Hythloday "gevezelik eden" anlamına gelen bir kelimedir ve Utopia'da geçen isimler ,yer isimleri dahil, Thomas More'un şakacı kişiliğini yansıtır.
İncelemem kitaptan daha çok Thomas More üzerine oldu bunun farkındayım çünkü etkilendiğimi söylemeliyim. Utopia'yı okuma listesine alan her okurun mutlaka Thomas More hakkında da araştırma yapmasını tavsiye ediyorum.
·
1.601 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Hasan Bey keyifle okudum incelemenizi kaleminize sağlık.. Benim de çok etkilendiğim bir hayat olmuştu. Ve kitabın yazıldığı tarih düşünülünce sürekli " Nasıl? Nasıl? " diyerek bitirdim kitabı. Yazdıkları hayatı kadar ilginç, muhteşemdi..
Hasan Ekrem
Gönderi Sahibi
Utopia kelime olarak hep bildiğimiz bir şeydi ama bunun kelime olarak mucidi olan Thomas More ile tanışmak, söylediğiniz gibi 16.yy'da yaşadığını düşününce çok daha muhteşem ve keyifli oldu. Shakespeare'in de etkilenmiş olduğunu bilmek bile güzel bir bilgiydi benim için.
Yorum ve katkınız için teşekkürler:-)