Montaigne sevmişse bir bildiği vardır diye düşünmüştüm,"Denemeler"i okurken. Hakikaten de övdüğü kadar var Balzac. Sanki bir edebiyatçı ya da eleştirmen gibi yazdım ama sonuçta ben de bir okuyucuyum.
Balzac daha yeni girdi kitap dünyama.Ama girer girmez de hayran bıraktı."Vadideki Zambak" onun ustalık eserlerindenmiş.Bu yüzden çok etkilendim belki de.Ama tabii ki düşüncem şu ki;bu usta bu seviyeye nasıl geldi?Evet Balzac okumamın devamı gelecek."Goriot Baba" var sırada.
Bir aşk romanı olan "Vadideki Zambak", sadece aşkın büyülü durumunu değil,hayatın gerçeklerini ve bu gerçeklere karşı neler yapılması gerektiğini de aktarıyor. Hayata karşı,insanlara karşı davranışlarımız için öğütler veriyor.Kendi yaşadıklarımla özdeşleştirebileceğim birçok yer buldum bu kitapta. Kitabın kahramanının(Vikont Felix) kendim olduğunu düşündüm çoğu zaman.Çünkü onun başından geçen olaylar benimkilerle az çok benzerlik gösteriyor.
Özetle;bu kitap Balzac'ı sevmeme ve onu sürekli okuyacağım fikrini edinmeme neden oldu.Bu arada,bu kitabın dili yoğun,yorucu.Ama çok etkileyici.Cemal Süreya çevirdiği için (benim okuduğum kitap onun çevirisiydi) belki de.