https://balkandays.blogspot.com/2023/01/ahmet-hamdi-tanpnar-bes-sehir.htmlİnsan ve Toplum
“Ancak sevdiğimiz şeyler bizimle beraber değişir…” diyor Ahmet Hamdi Tanpınar “Beş Şehir” isimli kitabının ön sözünde. Türkiye’nin ve dünyanın en karmaşık döneminde 1901-1962 yılları arasında yaşayan yazarın, değişimin en fazla olduğu 61 yıllık ömründe bu farkındalığı en güzel yansıttığı eserlerinden biridir “Beş Şehir”. Bunu şu cümleleri ile de çok güzel ifade eder: “Beş Şehir ’in asıl konusu hayatımızda kaybolan şeylerin ardından duyulan üzüntü ve yeniye karşı beslenen iştiyaktır.”
“Mazi daima mevcuttur. Kendimiz olarak yaşayabilmek için, onunla her an hesaplaşmaya ve anlaşmaya mecburuz. Beş Şehir işte bu hesaplaşma ihtiyacının doğurduğu bir konuşmadır.”, diyor Ahmet Hamdi Tanpınar Ankara, Erzurum, Konya, Bursa ve İstanbul’u anlattığı eserinde. Dilerseniz azar azar her şehirden biraz bahsedelim usta yazarın kaleminden alıntılarla:
ANKARA
“Ankara, uzun tarihinin şaşırtıcı terkipleriyle doludur. Asırlar içinde uğradığı istilalar, üst üste yangınlar ve yağmalar şehirde geçmiş zamanların pek az eserini bırakmıştır… Selçuk devrinden ve sanat işlerinde onun devamı olan ahilerden Ankara’da büyük eser kalmadı… Bu o kadar böyle ki, Ankara, İstiklal Mücadelesi yıllarından bütün mazisini yakarak çıkmış denebilir.”
ERZURUM
“Bu sefer geldiğim Erzurum başka bir Erzurum’du. Ona Doğu Anadolu dağlarının eski bir şarap gibi zamanla takdis edilmiş, ruh besleyici uzletinden değil, dört Cihan Harbi yılının ve İstiklal Savaşı’nın üstünden geçerek gelmiştim… Hiçbir yerde memleketin Birinci Cihan Harbi’nde geçirdiği tecrübenin acılığı burada olduğu kadar vuzuhla görülemezdi…”
KONYA
“Konya, bozkırın tam çocuğudur. Onun gibi kendini gizleyen esrarlı bir güzelliği vardır… Konya insanı ya bir sıtma gibi yakalar, kendi âlemine taşır yahut da ona sonuna kadar yabancı kalırsınız… Mevlana ile babası Konya’ya 1228 yılında Keykubat tahtta iken gelirler…
BURSA’DA ZAMAN
“Şimdiye kadar gördüğüm şehirler içinde Bursa kadar muayyen bir devrin malı olan bir başkasını hatırlamıyorum. Fetihten 1453 senesine kadar geçen 130 sene, sade baştanbaşa ve iliklerine kadar bir Türk şehri olmasına yetmemiş, aynı zamanda onun manevi çehresini gelecek zaman için hiç değişmeyecek şekilde tespit etmiştir… Daha küçük bir ilkokul talebesiyken, Bursa’yı çok seven babamın anlattığı şeyleri dinler ve muhayyilemde onları tarih kitabımda rastladığım isimlerle birleştirirdim. Böylece birdenbire sayfa, gözümün önünde canlanır, derinleşir, renk ve ışık dolardı.”
İSTANBUL
“İstanbul bu kadın için serin, berrak, şifalı suların şehriydi. Tıpkı babam için, hiçbir yerde eşi bulunmayan büyük camilerin, güzel sesli müezzinlerin ve hafızların şehri olduğu gibi…”
·
71 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.