Türkiye’nin Çehov’undan Bir Ankara Portresi: Ayaşlı ve KiracılarıEdebiyat
Osmanlı İmparatorluğu’nun çöküşüne ve Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin kuruluşuna tanıklık etmiş bir yazar olan Memduh Şevket Esendal, genellikle öykü yazarlığıyla bilinse de kaleme almış olduğu iki romandan biri olan Ayaşlı ve Kiracıları, ele aldığı konular gereği modern edebiyat dünyamızda önemli bir yere sahiptir. İlk olarak tefrika şeklinde Vakit gazetesinde yayımlanan bu eser, daha sonrasında 1934 yılında müstakil kitap olarak basılmıştır. İlk başlarda sınırlı bir okur kitlesinin ilgisini çeken roman, 1942 yılında düzenlenen CHP Roman Ödülü yarışmasında beşincilik elde ettikten sonra eleştirmenlerin ve daha geniş kitlelerin dikkatini çekmeye başlamıştır.
Romanın merkezinde yer alan ve anlatıcı karakter olan banka memuru, tesadüfi bir şekilde yerleştiği dokuz odalı apartman dairesindeki diğer sakinlerle birlikte yaşadığı deneyimleri ve şahit olduğu olayları anı şeklinde okurlara aktarır.
Türkiye’nin tam ortasında, Ankara’nın göbeğinde Ayaşlı İbrahim Efendi adında bir şahıs tarafından tutulmuş dokuz odalı bir pansiyon. Ve her bir odasında, toplumun farklı tabakalarına mensup, evli, bekar, kadın, erkek, yaşlı ve genç birçok insan yaşamaktadır. Banka memurundan kumarbazına, han sahibinden şoförüne, tüccarından alemcisine, hizmetçisinden ev kadınına kadar birçok farklı tip yaratan Esendal, Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki Türk toplumunun genel bir portresini çizer aslında.
Türkiye’nin Çehov’u olarak da anılan Esendal sade, pürüzsüz, su gibi akıcı diliyle ve şahsına münhasır karakterleriyle birlikte topluma farklı pencerelerden bakma fırsatı sunuyor. Genellikle diyaloglar halinde seyreden, bazen hüzünlü bazense de eğlenceli olay örgüsüyle tertemiz bir okuma deneyimi yaşatıyor. ‘’Bayıldım, harikaydı!’’ diyemesem de başarılı bir dönem romanı olduğu su götürmez bir gerçek.
Yormayan ve hafif bir okuma arayanlara rahatlıkla tavsiye edebilirim.
"Neyi yapamam sanırsa onu yaptırdılar; nelerden korkarsa hepsi bașına geldi."
"Kaçmalıyım bu memleketten, başka hiç çaresi yok."
"Sevmek, sevilmek de boş! İnsan koca bir yalnızlık içindedir."
Kapak: Carl Vilhelm Holsøe - Interior
·
1.181 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.