Kiralık Konakİnceleme
Puan vermedi·232 syf.··
Beğendi
·2023 9. kitabı
·9 günde okudu
·Okunma: 22 Haziran 2023 20:58
Kiralık Konak romanında yanlış batılılaşmanın eşiğinde olan alafranga bir karaktere ruh veren "Seniha" isimli kahramanı ele alacağım...
Seniha, batılılaşmayı yanlış değerlendiren, bir an önce modernleşmeye ve gösterişli olmaya çalışan ama aynı zamanda Naim Efendi ile dedesi arasında kuşak çatışması yaşayan bir görüntü yansıtmaktadır. Seniha'nın tabiatında alaycılık ve şuhluk ön plandadır. "Asır sonu" olarak da tabir edilen şımarık bir kızdır. Romanda iki çeşit Seniha vardır: Birincisi başka insanlara benzemeyen, kişiliği kendine özgü olan "birey" Seniha; ikincisi ise olumsuz bir örneğe benzemeye çalışan ve dolayısıyla bir "tip" olan Seniha. Eğer Seniha için "Yanlış batılılaşmanın vücut bulmuş hali." dersem yanılmış olmam. Çünkü her ne kadar bulunduğu yerde var olan diğer insanlardan daha geniş ufka sahip olsa da, sonuçta ayak uydurması gereken toplum ve dönemin şartları apaçık ortadadır.
Seniha, doğu toplumunda her genç kızın hayalini kurduğu fakat toplumsal etkenlerin buna engel olduğu hayatı istiyordu. Seniha tam anlamıyla tüm dünyayı ve dünyanın içindeki her şeyi isteyen bir kişiliğe sahipti. Genelde kendini bir tiyatro oyununun başrolü gibi görüyor, ki rol kesme konusunda da ne kadar istekli ve başarılı olduğunu da gözler önüne seriyordu. Kafasında kurduğu mükemmeliyet anlayışını hayata geçirmek istiyordu ve bunun en kestirme yolu onun için zengin koca ya da zenginlikti. Ailesini, ahlâki normları da buna engel görmüyordu. Fakat ailesini, kendi zevkleri için ezip geçse de başı sıkıştığı ilk anda ailesinden yardım istemekten de kaçınmıyordu. Varsayımda bulunacak olursam; Seniha'nın bahsettiğim bastırılmış duygularla, özgürlüğünün kısıtlanmasıyla ya da arzuladığı hazları yaşayabilmekle alakalı problemleri yok. Hatta Seniha Büyükada'da Faik Bey ile evlilik dışı bir birliktelik yaşar. Servet Bey'e de bu konu hakkında isimsiz mektuplar gelir ve Servet Bey bu yazılanlara itibar etmez. Servet Bey'e göre Seniha'nın yaşadığı bu birliktelik değil, gelen isimsiz mektuplar ahlak dışı hareketlerdir. Problemin asıl sebebi ise Seniha'nın küçük yaştan itibaren çok şımartılarak yetiştirilmesidir.
Bireyin iç dünyasına hitap eden bir konunun, bir kadın üzerinden ele alınması Türk Edebiyatı'nda ve nispeten bende çok derin izler bırakmayı başarmıştır. Toplumumuzda kadınların ruhsal açıdan neler istediği ve hissettiği hiçbir zaman önemsenmemiştir. Bir kadının çevresinde onu yargılayacak, toplumsal kuralları dikte edecek ve buna göre davranması gerektiğini dayatacak onca insana rağmen Seniha bir nevi taklitten ibaret bile olsa içinden geldiği gibi, etrafında olan biteni kulak ardı eder, göz yumarcasına bir tavır sergileyerek kendi tutkularını hayatının merkezine almaktadır. Eğer Seniha'nın davranışlarına bir anlam yükleyecek olursam diyebilirim ki; Seniha yasak olana haz duymakta ve vahşi bir hayvan gibi ona saldırmak istemektedir. Yanlış batılılaşmanın eşiğinde bocalayan Seniha yaptıklarından hem haz almakta hem de büyük bir sıkılganlık duymaktadır.
İnsan doğasına yasak olduğu dayatılan hangi olguyu gerçekleştirmek zevk vermemiştir ki... Batı adı altında anılmış, insanın bilinçaltına yapılması yanlış olarak kodlanan her duygu tabiatımızın birer parçasıdır. Seniha'ya zevk veren tüm yasak duyular, toplum tarafından bastırılmış cinsel dürtülerdir.
Seniha şımartılarak yetiştirildiği aileye aldırış etmeden, toplumla çatışma haline bürünmeden sadece eğleniyor, içinden geldiği gibi yaşıyordu. Seviyor, sevişiyor, aşık oluyor, bazen hayal kırıklığına uğruyor, kimi zaman kendisiyle çatışıyor ve büyük bir duygu karmaşasının ortasında can çekişiyordu. Herkes başka bir Seniha çizerken, Seniha yaşadığı vücuda ruh veriyor, tutkularıyla yozlaşıyordu.
"Fakat, Seniha (tüm bunlara rağmen) sadece güzel ve süslü idi..."
·
58 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.