Aslında İnceleme yapmayacağım bir kitaptı fakat günlük yazarken biraz mola vermek adına kitaplığıma bakarken Mecburiyet ilişti gözüme ve kitabı düşünürken aklıma başlıkta yazmış olduğum söz geldi. Savaşta bile aşk kazanıyor, bizde niye kazanmasın? Aşk adına benlik bir biz yok :) ama Mecburiyet'in ana karakterleri olan Ferdinand ve Paula'da çok güzel ve güçlü bir biz var.
Ülkelerindeki savaştan İsviçre'ye kaçan, savaş karşıtı bir görüşe sahip olan Ferdinand ve Paula çiftinin İsviçre'deki güzel yaşantısını tuz buz eden bir olay gerçekleşir. Savaş karşıtı Ferdinand ülkesi tarafından savaşa katılması için bir posta alır ve ne olacaksa o andan sonra olmaya başlar.
Yazar Stefan Zweig karakterlerin iç monologlarını okuyucuya en iyi şekilde hissettirecek cinsten kaleme almış. Okurken kendimi Ferdinand'ın yerine koyduğumda yaşadığı stresi, kararsızlığı, üzüntüsünü ve korkusunu çok iyi bir şekilde anlayabildim. Kim ister ki huzurlu yaşantısından ve sevdiği kadından ayrılıp öleceği veya kalacağı belirsiz bir olaya, prensiplerini bir kenara itmek, yok saymak zorunda kalarak, insan yerine konulup da söz sahibi bile olmadığı bir olaya zorlanmak... Kim ister?
Kimsenin adına bir şey söylemek bana düşmez tabii ki. Bazıları vardır ki arkasında bıraktıklarını önce Allah'a, sonra sevdiklerine emanet eder, vatanı için canını dişine takar, kanının son damlasına kadar savaşır. Ferdinandlar'dan bahsetmeyi pas geçiyorum, Ferdinand gibi geçerli sebepleri vardır hepsinin.
Kendi adıma konuşacak olursam, sevgi ve saygı dünyasını benimsemiş biri olarak tabii ki barıştan yanayım ama ne olursa olsun değil. Biz Türk'ler vatani duyguları her zaman ağır basan bir millet olmuşuzdur. Belki tarihimizden, belki atalarımızdan, belki de coğrafi konumumuzdan, bilemem.
Çok az da olsa Ferdinand'ın sevgili eşi Paula'dan bahsetmek isterim. Açıkçası Paula karakterini okurken sinirlerim bozulmadı değil çünkü usta yazar Stefan Zweig, Paula karakterini öyle bir yazmış ki insan okurken sevgili Paula'yı sadece kendini düşünen, Ferdinand savaşa gittikten sonra sadece kendisine ne olacağını önemseyen bir kadınmış gibi anlıyoruz. Kitabı okurken Paula'nın neden Ferdinand'a destek olmak yerine köstek olduğunu, savaşa gidecek olan sanki kendisiymiş gibi neden sürekli panik içinde bağırıp çağırdığını anlamamış, Ferdinand'a emirler ve tehditler yağdırmasını bencilce bulmuş ve karakterden iğrenmiştim. Aslında aşık olduğu adamın 1 saniyede yırtıp atabileceği bir kağıdı bu kadar önemseyip, tüm ortak prensiplerinin yok sayılarak kararlar alınmasına ve Ferdinand'ın kendi iradesi dışında hareket ettiğini bildiğinden dolayıydı tüm öfkesi, üzüntüsü ve karakterden iğrenmeme sebep olan davranışları.
Velhasıl kelam kitabın ana konusu olan savaştan Mecburiyet'i ele alarak bahsetmiş kendi düşüncelerimi de naçizane paylaşmış oldum. Usta yazar Stefan Zweig bizlere derin anlamlı ve önemli sonuçlar çıkartabileceğimiz çerezlik bir kitap bırakmış, biz de gerekeni yaptık diyebiliriz.