Seyahatnamelere karşı ilgili olduğum için kitabı okumaya karar verdim. Kitap Yahudi seyyahlar; Tudela'lı Benjamin ve Ratisbon'lu Petachia nın seyahatlerini anlatmaktadır. Her iki seyyah da yolculuklarının nasıl geçtiği ve seyahat sebepleri ile alakalı detaylı bilgi vermemiştir. İbn Batuta veya Evliya Çelebi Seyahatnameleri gibi ayrıntı içermemektedir. Eserin büyük bölümü Tudela'lı Benjamin'in seyahatnamesidir. Benjamin oldukça çok yeri gezmiş bilgin birisi iken, Petachia bilgi ve gözlemlerin dürüst aktarımı konusunda sıkıntılı bir profil çizmiştir. Konuya ayrıca değineceğim. Her iki Seyyah'da gittikleri bölgelerdeki Yahudilerle alakalı; nüfusları, yaşamları ve dini yaşantılarıyla ilgili detaylı bilgi vermişlerdir. Özellikle Musevi Hahamları ve Ruhbanları (Rabbi) hakkında menakıblar ve anlatımlar oldukça çoktur.
Haşhaşilerle alakalı tarihsel ilk bilginin Marco Polo Seyahatnamesinde geçtiğine inanılmaktadır. Oysa Tudela'lı Benjamin eserde, Marco polo'dan tam bir asır önce Haşhaşilerden bahsetmiştir. Bilgiler kısıtlı da olsa, iki yerde Haşhaşilerden bahsetmiştir. Ama bizzat Haşhaşilerle karşılaşmamıştır.
Ayrıca eser, Dürziler hakkında İslami kaynaklar dışında bilgi veren Avrupalı ilk kaynaktır. Seyyah Benjamin, Dürzilere de ilk olarak değinenler arasındadır.
Benjamin, eserde pek çok yerde Türklerden de bahsetmiştir. Türkleri iki farklı isimle zikretmiştir. Anadolu'da yaşayan Türkmenlere Togarmim demektedir. Orta Asya'daki Türklerden de ayrıca Oğuzlar olarak bahsetmektedir. Eserde Oğuzlarla Yahudilerin savaştığı da anlatılmıştır. Yazar, Küffar-ı Türk olarak isimlendirdiği Moğollarla, Oğuz Türklerinin birleşerek Yahudilerin akınlarına karşı savaştıklarını anlatmıştır.
Seyyah Benjamin, eserde şahitlerden anlatılan ilginç olayları da anlatmaktadır. Söylenceye göre; Sion dağında Hz. Davud ve hz. Süleyman mezarı keşfedilmiştir. İçerisini dahi görenler olduğu anlatılmıştır. Mezar odasının daha sonra açılmaması için kapatıldığı anlatılmaktadır. Odanın içerisi de kitapta ayrıntılı anlatılmıştır. Bu minvalde başka bir örnek de, yine Kudüs bölgesinde, Mahpela tarlası denilen bölgede; Hz. İbrahim ve Sara, İshak ve Rebeka, Ya'kub ve Lea türbelerinin bulunduğu rivayetidir. Türbelerin bulunduğu yer de ayrıntılı anlatılmıştır. Başka bir örnek de, Hz. Nuh'un gemisinin Cizre bölgesindeki enkazına aitdir.
Seyyah Benjamin tarihsel önemi büyük kıymetli bilgilere girmiştir. Eser özellikle Benjamin'in anlattıkları sebebi ile değerlidir. Petachia ise daha çok; kıt bilgili, siyon Haham imajı çizmektedir. Örneklemek gerekirse, Petachia; Mekke'de İslam Peygamberi Hz. Muhammed'in mezarını gördüğünü, mezardan ceset kokusu geldiğini, oysa Musevi ruhbanlarının mezarlarından bu tür kokuların gelmediğini ve bunun Hz. Peygamber'in hak resul olmadığının göstergesi olduğunu iddia etmiştir. Oysa Hz. Peygamber'in mezarı Mekke'de değil, Medine'dedir! Üstelik İslam inancına göre mezarlar Musevi ruhbanları gibi lahitle kapalı da değildir, müslümanlar toprağa gömülür. Kaldı ki Hz. Muhammed s.a.v'in mezarı normal mezarlardan çok daha derin olup, kuyu kadar derinliği vardır. Toprağın dışına ise bakır dökülmüştür. Petachia'ın Hz. Peygamberin değil mezarına gitmesi, herhangi bir müslüman'ın mezarını dahi gördüğü şüphelidir. Henüz Peygamberin mezarının yerini dahi bilmemektedir. Dini selahiyet kaygısı ile yalan söylemiştir. Neşredici de bu konuyu es geçmemiş, dipnot ile ifade etmiştir.
Keyifli okumalar dilerim...
Ortaçağda İki Yahudi Seyyahın İslam Dünyası GözlemleriNuh Arslantaş · Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı · 200925 okunma
··
138 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Gökhan
Gönderi Sahibi
Yahudiler Hz. Muhammed s.a.v'in kemiklerini çiğnemeye(haşa) yemin etmişlerdir. Hz. Peygamber'in vefatından sonra mezarının yakınlarına çadır kuruyorlar. Sahabe şüphelenerek çadırı bastıklarında çadırın altından Mezara tünel kazdıkları farkediliyor, zamanında yetişiyorlar. İncelemede bahsettiğim Hz. Peygamberin mezarının çevresine bakır dökülmesi hadisesi bu olaydan sonra yapılmıştır. Hz. Muhammed s.a.v'e ciddi düşmanlıkları vardır...