Dokuz dağın kurdu, koca Çakırcalı Mehmet Efe…
Hikayesi onlarca filme, kitaba, türküye konu olan, Çakırcalı…
Osmanlı tarafından eşkiya ilan edilen bir yiğit…
11 yaşında babasının Osmanlı Devleti tarafından pusuya düşürülüp öldürülmesini hazmedemeyen, nefret ve intikam hırsıyla büyüyen bir çocuk Mehmet.
Her ne kadar isyan edip dağlara çıkmak istemese de, koşulları gereği Ege dağlarını mesken tutar, Çakırcalı Efe. 15 yıl köyüne dönemez, dağları kendine yurt beller.
Bu 15 yıl içinde çok iyi silah kullanmayı öğrenir; zalime, zulüm edene acımaz, binden fazla kişiyi öldürür. Aynı zamanda çok da kurnazdır; defalarca pusuya düşürülür, defalarca Osmanlı dağları kuşatır ama yakalanmaz.
Nihayetinde koca Osmanlı’yı dize getirir.
Öyle ki Çakırcalı Efe’yi yakalayamayacağını anlayan Osmanlı Devleti, Efe ile anlaşma yapmak zorunda kalır. Üç defa anlaşma yapılır, Çakırcalı ovaya iner fakat her defasında tekrar dağa çıkmak zorunda kalır.
Çakırcalı bilinen eşkiyaların aksine varlıklı insanları soyar, onlardan aldığı altınları ihtiyaç sahibi yoksul köylüye dağıtır. Yokluktan evlenemeyenleri evlendirir, öküzü olmadığı için tarlasını süremeyen köylüye öküz alır. Ondan yardım isteyen köy halkının ihtiyaçlarını karşılar, sorunlarını çözer.
Köy ağalarına baskı yaparak, köprü ve çeşme yapmaya zorlar.
Zayıflayan Osmanlı’nın otoritesindeki boşluğunda etkisiyle namı büyüdükçe büyür, ülke sınırlarını aşar.
Osmanlı’nın haksız yönetimi, köylünün ihtiyaçlarına cevap vermemesi, Çakırcalı’nın halktan büyük destek almasına sebep olur. Civardaki köyler, dağlardaki yörükler Çakırcalı’yı saklar, yataklık eder.
Yaşar Kemal, Çakırcalı'yı öldüren müfrezenin
kumandanı Albay Rüştü Kobaş'ın verdiği bilgiler
ışığında eşkıyanın hayat hikâyesini, tanıklarının
yorumlarına da yer vererek bu kitapta anlatır. Yani kitabın büyük kısmı kurgu değil, yaşanan tarihi olaylar anlatılmış.
Çakırcalı Mehmet Efe’nin hikayesi biraz tanıdık geldi değil mi?
İnce Memed’in ete kemiğe bürünmüş hali.
Büyük ihtimalle Yaşar Kemal’de Çakırcalı’nın hikayesinden esinlenerek yazdı; İnce Memed’i.
Çakırcalı öldürüldükten yıllar yıllar sonra bile, o yoldan geçen köylüler mezara yarım saat kala, olanca sesleriyle bağırırlar :
“Çakırcalı Efe! Çakırcalı Efe! Yol ver geçelim. Yaban değiliz…”
··
10 +1'leme
·697 Gösterim
3 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
