Tek Tanrı İnancına Sahip Firavun
Tuna Kahraman 5 tane kitabı olan, Çanakkale de yaşayan ve @bidunyakitapgrubu1 nun da uzun zamandır üyesi olan öğretmen ve idareci yazar. Kendisi bu kitabı yazmaya 
Sigmund Freud un 
Musa ve Tektanrıcılık kitabını okuduktan sonra karar vermiş. Acaba Hz Musa Akhenaton muydu, sıkı bir takipçisi miydi, yoksa hiçbirisi miydi diyerek de yola çıkmıştır. Kendine özgü kurgusu ile kitabı harmanlayarak iyi bir bana kalırsa eser ortaya koymuştur.
Öncelikle kitabın yayınevi ve baskısıyla incelememe girmek istiyorum. Daha önsözde kitap ayrıldı, tamamen kopacak diye içim içimi yedi. Dorlion yayınevine buradan saygılarımı iletiyorum. Yazarların emeklerini, insanların paralarını onlardan zayi etmemelerini de rica ediyorum. Bu kadar kolay olmamalı yani yayınevi olmak, kitap basmak. Grubumda kitabı okuyan herkesin kitabın kalitesiz baskısı ile ilgili türlü şikayeti vardı. Kopan yaprak, soyulan kapak, dağılan sayfalar bütünü vs. Yani diğer büyük yayınevleri ile aynı paraya satıyorsanız, onlarla aynı kalitede yaprak, karton ve yapıştırıcı kullanacaksınız. Bu, bu kadar basit yani. Bu konunun yazar veya kitap içeriği ile ilgisi yok tabii. Ama dediğim gibi sinir bozucu bir durum. Benim okuma maratonum böyle gergin geçti. Muhtemelen sizin de böyle geçecek. Şimdiden bilginiz olsun.
Antik Mısır da cinsiyet testleri Milat'tan önce 4000 yılından itibaren yapılmaktaymış, bunu bu kitap sayesinde öğrendim. Test arpa ve buğday torbaların kullanılarak yapılırmış, hamile kadının idrarı buğdayı filizlendirse çocuk kız, arpayı filizlendirirse çocuk erkek olurmuş. Enteresan bir bilgi oldu. Sizinde hoşunuza gidecektir diye de paylaştım.
Yine başka bir bölümde antik Mısır'da araştırma yapan tıp doktorlarının Milat'tan önce 17. yüzyıldan beri ölümlerin doğal olup olmadığı konusunda tespitler yaptığına dair kanıtlar bulduğunu söylemişlerdir, yani otopsi konusunda ilk adımlar bu dönemde atılmıştır. Bu da yine bilmediğim bir başka bilgiydi.
Kitapta birçok bölümde çok tanrılı dinle ilgili sorguları görüyoruz. Bu durumun karmaşa yarattığı ve mantıklı gelmediğini belirtmiş. Zaten bilindiği üzere Akhenaton ilk tek tanrılı inancı getiren Mısır firavunu olma ünvanına sahip bir liderdi.
Yine kitapta rahiplerin yönetime yani firavuna olan etkisini ve sınıf, soy, aile gibi kavramların önemini birçok sayfada okumak mümkündü.
Akhenaton un Akhetaton şehri kurma aşaması, Aton isimli tanrıya inanma konusu kitabın ilerleyen sayfalarında önemli bir yer kaplıyor. Aton tanrısı, sıcaklık, yükseklik, teklik, ışık gibi birçok yerde tasvir ediliyor. Burada anlatımdan da yola çıkarak günümüzdeki İslam, Hristiyanlık ya da Yahudilikteki tek tanrı kavramından ziyade güneşe benzer bir anlatımı var. Akhenaton zorbalık yaparak Aton tanrısına inanmasını toplumun sağlamak istiyor. Ama gel gör ki Amon ve Ra çok tanrılı inanca bu getirdiği yeniliğin içi pek dolu değil. İnsanları ikna etmek de bu nedenle zorluk yaşıyor. Bu da çok normal. Mantıklı açıklamaları olsa da Aton tek tanrı inancını insanlara pek benimsetemiyor. Zaten o öldükten sonra da bilineceği üzere Amon ve Ra çok tanrılı inancı yeniden devam ediyor.
Annesinin ölümü, eşi ünlü Nefertiti nin suikastı ve daha sonra da dayısının bile ona girdikleri yolda uzun vadede destek çıkmamış olması, neticesinde oluşan darbe, Akhenaton un kardeşinin öldürülmesi kitabın ilerleyen sayfalarda nereye varacağının habercisi gibiydi. Akhenaton ve tanrısı Aton yalnız kalacaklardı. Çıkar oyunları kitapta baş göstermişti. Günümüze de uygun birkaç bazı çıkarımda bulunmak bu sayfalarda pek normal olacaktır. Kimse siyasette kişi odaklı değildir, herkes kendi koltuğunun daha ilerisi seviyeye yükselmesi ya da yerinde sayması derdindedir. Buradan da bunu anlamış oluyoruz.
Özellikle General Horemheb ve Akhenaton un dayısı Aye nin kitaptaki rolleri çok büyüktü. Aye nin tahta geçmek için ölen firavunun eşi ile evlenmek istemesi, Akhenaton u yarı yolda bırakması, suikast gibi planlara girmesi, istihbarat çalışmaları vs çok kurnazca idi. Zeki bir karakterdi. Ama tabii ki her insan gibi düşünmeyi atladığı şeyler vardı. Yine Horemheb de önce Akhenaton u bitirme, sonra Aye yi bitirme planları yaparak ve çok iyi taht oyunları oynayarak zekasını göstermiş bir karakter oldu. Ama kitabı okurken ölmesini beklediğim ilk karakterdi desem abartmış olmam. Nedense sevemedim kendisini bir türlü. Önce güven verip, sonra ihanet etmeyi kendisine karakter olarak almış biriydi.
Kitapta yazılan birçok olayın tarihi gerçekliği kanıtlanmış değil, o nedenle kitabı Tarihi Kurgu kategorisinde okuyor gibi değerlendirmekte fayda var. Bunu yukarıda da belirttim. Bu bir Tuna Kahraman bakış açısı yani. Zaten kurgu karakter sayısı hayli fazla idi. İlk sayfalarda kurgu karakterler ve gerçek karakterlerin listesi ve görevleri mevcut. Ayrıca yine olaylarda da kurgu durumları yer yer mevcut. Dediğim gibi çok eski bir dönem ve hala araştırılan bir tarih. Örneğin, Nefertiti nin ölümü net değil, mezarı bile halen bulunamadı, araştırmalar 2022 yılı itibari ile alınan bilgilere göre yakınlaştıkları yönünde.
Horemheb in ölümü sonrası ünlü firavun Ramses geliyor ve tahta geçiyor, daha sonra da Seti, zaten bu ikili Horemheb in de yakınındaki iki isim, Akhenaton da Ramses in tahta gelişini fırsata çeviriyor, Horemheb den daha güçlü bir firavun olmadığını biliyor, veba salgını bu dönemde çok etkili oluyor, bunu Akhenaton da kendi lehine çok zekice bir şekilde kullanıyor.
Tüm çevresindeki önemli kişiler, genellar, vezirler, ailesi, çocukları, firavunlar teker teker ölüyor, ama Akhenaton ısrarla hayatta kalıyor. Kaç yaşına kadar yaşadı burada bende merak unsuru uyandırdı. Kitaptaki baştan sona en az 3 4 nesil değişti, ama Akhenaton değişmedi. Yaş hesabında bir sorun olabilir diye düşünüyorum. Ya da ölüm tarihi, doğum tarihi, yaşadığı dönemle ilgili bazı hatalar mevcut gibi.
Kitapta ayrıca en büyük eksik Hz Musa ile ilgili ve Hz Yusuf ile ilgili bir bağlantı arayıp bulamamış olmam. Onlarla ilgili bir şeyler okumak isterdim. Tarihi kurguda Akhenaton ile ilgili merak uyandıracak iki önemli unsur bence atlanmış. Hz Musa nın adı kitabın adı olup da kitapta sadece adının önsözde geçmesi bence garipti. Araştırmacılar Hz Musa ile ilgili anlatılarda Akhenaton dan 80 sene sonra yaşadığını belirtiyor. Yine bazı önemli araştırmacı ve bilim adamları Hz Musa nın hiç yaşamadığını belirtiyor. Yine kitaptaki anne Tiye nin babasının da Hz Yusuf olduğu ile ilgili bazı araştırmacıların verileri mevcut. Bununla ilgili de bir kurgu görmek isterdim açıkçası.
Toparlayacak olursam; zekice bir biyografi seçimi olduğu kesin bir hayat hikayesi, entrikalar, siyaset ve dini altyapı dikkat çekici ve bilindik isimlerin de eklenmesi ile doğru bir ilerleme olduğu kesin, kurgu da bir o kadar tatmin edici ama bir Türk ün elinden çıktığını hissettiğim çok yöresel söyleyiş ve tarzlara da denk geldim, Mısır tarihinin içinden gelmiş birinin elinden çıkmadığı net belli oluyordu, bunu hissetmek istemezdim, ama çok okuma yapmış ve dersine de iyi çalışmış, kaynakçalar belirtmesi de hoşuma gitti. Bazı diyaloglar aşırı uzundu, bazı bölümler bana kalırsa gereksizdi, bazıları ise sıkıcı idi. Yani 350 sayfa civarında olsa imiş sanki kitap daha kusursuz bir şey çıkacakmış gibi hissettim.
Kitaba puanım 8.Bidünyakitapgrubu
Tuna Kahraman 5 tane kitabı olan, Çanakkale de yaşayan ve @bidunyakitapgrubu1 nun da uzun zamandır üyesi olan öğretmen ve idareci yazar. Kendisi bu kitabı yazmaya Sigmund Freud un Musa ve Tektanrıcılık kitabını okuduktan sonra karar vermiş. Acaba Hz Musa Akhenaton muydu, sıkı bir takipçisi miydi, yoksa hiçbirisi miydi diyerek de yola çıkmıştır. Kendine özgü kurgusu ile kitabı harmanlayarak iyi bir bana kalırsa eser ortaya koymuştur.
Öncelikle kitabın yayınevi ve baskısıyla incelememe girmek istiyorum. Daha önsözde kitap ayrıldı, tamamen kopacak diye içim içimi yedi. Dorlion yayınevine buradan saygılarımı iletiyorum. Yazarların emeklerini, insanların paralarını onlardan zayi etmemelerini de rica ediyorum. Bu kadar kolay olmamalı yani yayınevi olmak, kitap basmak. Grubumda kitabı okuyan herkesin kitabın kalitesiz baskısı ile ilgili türlü şikayeti vardı. Kopan yaprak, soyulan kapak, dağılan sayfalar bütünü vs. Yani diğer büyük yayınevleri ile aynı paraya satıyorsanız, onlarla aynı kalitede yaprak, karton ve yapıştırıcı kullanacaksınız. Bu, bu kadar basit yani. Bu konunun yazar veya kitap içeriği ile ilgisi yok tabii. Ama dediğim gibi sinir bozucu bir durum. Benim okuma maratonum böyle gergin geçti. Muhtemelen sizin de böyle geçecek. Şimdiden bilginiz olsun.
Antik Mısır da cinsiyet testleri Milat'tan önce 4000 yılından itibaren yapılmaktaymış, bunu bu kitap sayesinde öğrendim. Test arpa ve buğday torbaların kullanılarak yapılırmış, hamile kadının idrarı buğdayı filizlendirse çocuk kız, arpayı filizlendirirse çocuk erkek olurmuş. Enteresan bir bilgi oldu. Sizinde hoşunuza gidecektir diye de paylaştım.
Yine başka bir bölümde antik Mısır'da araştırma yapan tıp doktorlarının Milat'tan önce 17. yüzyıldan beri ölümlerin doğal olup olmadığı konusunda tespitler yaptığına dair kanıtlar bulduğunu söylemişlerdir, yani otopsi konusunda ilk adımlar bu dönemde atılmıştır. Bu da yine bilmediğim bir başka bilgiydi.
Kitapta birçok bölümde çok tanrılı dinle ilgili sorguları görüyoruz. Bu durumun karmaşa yarattığı ve mantıklı gelmediğini belirtmiş. Zaten bilindiği üzere Akhenaton ilk tek tanrılı inancı getiren Mısır firavunu olma ünvanına sahip bir liderdi.
Yine kitapta rahiplerin yönetime yani firavuna olan etkisini ve sınıf, soy, aile gibi kavramların önemini birçok sayfada okumak mümkündü.
Akhenaton un Akhetaton şehri kurma aşaması, Aton isimli tanrıya inanma konusu kitabın ilerleyen sayfalarında önemli bir yer kaplıyor. Aton tanrısı, sıcaklık, yükseklik, teklik, ışık gibi birçok yerde tasvir ediliyor. Burada anlatımdan da yola çıkarak günümüzdeki İslam, Hristiyanlık ya da Yahudilikteki tek tanrı kavramından ziyade güneşe benzer bir anlatımı var. Akhenaton zorbalık yaparak Aton tanrısına inanmasını toplumun sağlamak istiyor. Ama gel gör ki Amon ve Ra çok tanrılı inanca bu getirdiği yeniliğin içi pek dolu değil. İnsanları ikna etmek de bu nedenle zorluk yaşıyor. Bu da çok normal. Mantıklı açıklamaları olsa da Aton tek tanrı inancını insanlara pek benimsetemiyor. Zaten o öldükten sonra da bilineceği üzere Amon ve Ra çok tanrılı inancı yeniden devam ediyor.
Annesinin ölümü, eşi ünlü Nefertiti nin suikastı ve daha sonra da dayısının bile ona girdikleri yolda uzun vadede destek çıkmamış olması, neticesinde oluşan darbe, Akhenaton un kardeşinin öldürülmesi kitabın ilerleyen sayfalarda nereye varacağının habercisi gibiydi. Akhenaton ve tanrısı Aton yalnız kalacaklardı. Çıkar oyunları kitapta baş göstermişti. Günümüze de uygun birkaç bazı çıkarımda bulunmak bu sayfalarda pek normal olacaktır. Kimse siyasette kişi odaklı değildir, herkes kendi koltuğunun daha ilerisi seviyeye yükselmesi ya da yerinde sayması derdindedir. Buradan da bunu anlamış oluyoruz.
Özellikle General Horemheb ve Akhenaton un dayısı Aye nin kitaptaki rolleri çok büyüktü. Aye nin tahta geçmek için ölen firavunun eşi ile evlenmek istemesi, Akhenaton u yarı yolda bırakması, suikast gibi planlara girmesi, istihbarat çalışmaları vs çok kurnazca idi. Zeki bir karakterdi. Ama tabii ki her insan gibi düşünmeyi atladığı şeyler vardı. Yine Horemheb de önce Akhenaton u bitirme, sonra Aye yi bitirme planları yaparak ve çok iyi taht oyunları oynayarak zekasını göstermiş bir karakter oldu. Ama kitabı okurken ölmesini beklediğim ilk karakterdi desem abartmış olmam. Nedense sevemedim kendisini bir türlü. Önce güven verip, sonra ihanet etmeyi kendisine karakter olarak almış biriydi.
Kitapta yazılan birçok olayın tarihi gerçekliği kanıtlanmış değil, o nedenle kitabı Tarihi Kurgu kategorisinde okuyor gibi değerlendirmekte fayda var. Bunu yukarıda da belirttim. Bu bir Tuna Kahraman bakış açısı yani. Zaten kurgu karakter sayısı hayli fazla idi. İlk sayfalarda kurgu karakterler ve gerçek karakterlerin listesi ve görevleri mevcut. Ayrıca yine olaylarda da kurgu durumları yer yer mevcut. Dediğim gibi çok eski bir dönem ve hala araştırılan bir tarih. Örneğin, Nefertiti nin ölümü net değil, mezarı bile halen bulunamadı, araştırmalar 2022 yılı itibari ile alınan bilgilere göre yakınlaştıkları yönünde.
Horemheb in ölümü sonrası ünlü firavun Ramses geliyor ve tahta geçiyor, daha sonra da Seti, zaten bu ikili Horemheb in de yakınındaki iki isim, Akhenaton da Ramses in tahta gelişini fırsata çeviriyor, Horemheb den daha güçlü bir firavun olmadığını biliyor, veba salgını bu dönemde çok etkili oluyor, bunu Akhenaton da kendi lehine çok zekice bir şekilde kullanıyor.
Tüm çevresindeki önemli kişiler, genellar, vezirler, ailesi, çocukları, firavunlar teker teker ölüyor, ama Akhenaton ısrarla hayatta kalıyor. Kaç yaşına kadar yaşadı burada bende merak unsuru uyandırdı. Kitaptaki baştan sona en az 3 4 nesil değişti, ama Akhenaton değişmedi. Yaş hesabında bir sorun olabilir diye düşünüyorum. Ya da ölüm tarihi, doğum tarihi, yaşadığı dönemle ilgili bazı hatalar mevcut gibi.
Kitapta ayrıca en büyük eksik Hz Musa ile ilgili ve Hz Yusuf ile ilgili bir bağlantı arayıp bulamamış olmam. Onlarla ilgili bir şeyler okumak isterdim. Tarihi kurguda Akhenaton ile ilgili merak uyandıracak iki önemli unsur bence atlanmış. Hz Musa nın adı kitabın adı olup da kitapta sadece adının önsözde geçmesi bence garipti. Araştırmacılar Hz Musa ile ilgili anlatılarda Akhenaton dan 80 sene sonra yaşadığını belirtiyor. Yine bazı önemli araştırmacı ve bilim adamları Hz Musa nın hiç yaşamadığını belirtiyor. Yine kitaptaki anne Tiye nin babasının da Hz Yusuf olduğu ile ilgili bazı araştırmacıların verileri mevcut. Bununla ilgili de bir kurgu görmek isterdim açıkçası.
Toparlayacak olursam; zekice bir biyografi seçimi olduğu kesin bir hayat hikayesi, entrikalar, siyaset ve dini altyapı dikkat çekici ve bilindik isimlerin de eklenmesi ile doğru bir ilerleme olduğu kesin, kurgu da bir o kadar tatmin edici ama bir Türk ün elinden çıktığını hissettiğim çok yöresel söyleyiş ve tarzlara da denk geldim, Mısır tarihinin içinden gelmiş birinin elinden çıkmadığı net belli oluyordu, bunu hissetmek istemezdim, ama çok okuma yapmış ve dersine de iyi çalışmış, kaynakçalar belirtmesi de hoşuma gitti. Bazı diyaloglar aşırı uzundu, bazı bölümler bana kalırsa gereksizdi, bazıları ise sıkıcı idi. Yani 350 sayfa civarında olsa imiş sanki kitap daha kusursuz bir şey çıkacakmış gibi hissettim.
Kitaba puanım 8.··
1 +1'leme
·5,1bin Gösterim
8 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Türkiye'de tarihi iyi bir kurgu bulmak çok zordur. Yeni yazarımızdan bu adımı görmek beni çok mutlu etti. Başarılarının devamını dilerim🌼
Ben kitabı çok beğenerek okudum. Yayınevinin hatası olarak iki sayfa elimde kaldı. Ve akhenaton yaş olayı benimde aklıma takıldı. Herkes öldü ve o kaldı. Grup yazarımıza teşekkür etmek isterim, ve canım grubuma da teşekkürü borç bilirim .
Kitapta geçen "duş aldı" cümlesi yalnız benim mi dikkatimi çekti? Eski Mısırda geçiyor olay
Emre Bulut
Gönderi Sahibi
Dediğim gibi yöresel ve güncel bazı hatalı kelime ve söyleyişler vardı. Nehir tuttu olayı da bana garip gelmişti mesela. Neden kıyıdan gelmiyorsun denillince böyle bir cümle geçiyordu.
Ben de yeni bitirdim kitabı açıkçası kurgu akıcıydı, merak uyandırdı hep bir hareket bekledim ama sonu sönük kalmış gibi geldi bana. Bazı kelimelerin (onere olmak, aksiyon almak gibi) Türkçesi varken neden yabancı kelimeler tercih edildiğini de merak ettim.