Hakikatlerin Eşiğiİnceleme
İslami Dönem Türk Edebiyatının ilk eserlerinden biri olan Atabetü'l-Hakâyık, 12. yüzyılda yaşadığı bilinen Edip Ahmet Yüknekî'nin dinî nasihatlerinin olduğu bir öğüt kitabıdır. Edip Ahmet, "hakikatlerin eşiği" anlamına gelen eserinde, öğütlerini atasözleriyle şiirsel olarak aktarmıştır. Süleymaniye Kütüphanesi Ayasofya 4757 numarada kayıtlı nüshâsının günümüz Türkçesi hâli "Feryal KORKMAZ" tarafından hazırlanmıştır. Kitabın editörü: Özcan TABAKLAR, 1.Basım: Temmuz 2023, Basım yeri: İstanbul. ISBN: 978-625-8096-73-6, sayfa sayısı: 198, kitabın fiyatı: 100,00 TL. Manzum bir öğüt ve ahlak kitabıdır. Aruzun; "feûlün feûlün feûlün feûl" kalıbıyla yazılmıştır. Dinî ve sosyal ahlak esasları, ayet ve hadislerle desteklenerek, anlaşılabilir sade bir dil ile ifade edilmiştir. Eserde verilen bilgilerden kitabın Türk ve Acem hükümdarı Muhammed Dâd İspehsâlâr Bey'e sunulduğu anlaşılmaktadır.
Kitapta üç basımdan söz edilebilir bunlar sırasıyla; Süleymaniye Kütüphanesi Ayasofya 4757 numaradaki kayıtlı nüshasının tıpkı basımı, metnin transkripsiyonlu hâli ve günümüz türkçesine çevirisi. O dönemin şartlarına bakıldığında; İslamiyetin kabulüyle birlikte dile Arapça ve Farsça sözcükler girmeye başlamış ve söz varlığını zenginleştirmiştir. Köktürk ve Uygur Türkçelerinin devamı niteliğindeki; Karahanlı Türkçesi kullanımdadır. Bu sebeple; eserin tıpkı basımı ve transkripsiyonlu basımının dilini okuyup anlamamız belki de aylarımızı alacaktır. Oysa ki; metnin günümüz Türkiye Türkçesine aktarımı ise bir oturuşta bitirebileceğiniz sadelikte bir dille yazılmıştır. Bu yazmada 49 beyit ve 102 dörtlük bulunmaktadır. Metin oluşturulurken sıralı olarak her bir beyit veya dörtlüğe bir numara verilmiştir; bazı dörtlüklerde mısralar arasına Arapça ibareler girse de numaralar değiştirilmemiştir. Metnin Türkiye Türkçesine aktarımı yapılırken birebir bir aktarım tercih edilmiştir. Ayrıca meraklı okuyucular için metnin dizinli bir sözlüğü de hazırlanmıştır. İşlenen konular: İlmin faydası ve bilgisizliğin zararı, dilin muhafazası, dünyanın dönekliği, cömertlik ve hasislik(cimrilik), tevazu, tekebbür(büyüklenme), hırs, kerem(yumuşaklık) ve zamanenin bozukluğu. Eser tamamen öğüt üslubuna uygun yazılmıştır. Kitabın adı ve işlenen konu birbiriyle uyumludur. Yazar verdiği örneklerle konuyu desteklemekte başarılıdır. İşlediği konu başlıklarını da kavramsal olarak duru bir Türkçe ile açıklamıştır.
Yazarın verdiği bilgiler açık, net ve anlaşılır dille kaleme alınmıştır. Her konuda kullandığı örnekler konunun anlaşılmasına katkıda bulunmuştur. İslami Dönem Türk Edebiyatı ilk eserlerinden olması yönünden de kıymetli bir baş yapıttır. Mustafa Kemal ATATÜRK'ün çok sevdiğim bir sözü vardır: ''Tarihini bilmeyen bir millet yok olmaya mahkumdur.'' Bu sebeple edebiyatımızın oluşumunda büyük rol oynamış bu güzel eseri her yaştan okurun okuyup içerisindeki güzel bilgileri hayatına tatbik etmesi gerektiğini düşünüyorum. Eser döneminin ilkleri arasında olması sebebiyle de diğer üretilen ve üretilecek olan yapıtların da önünü açıp katkı sağlamıştır. Güvenilir birçok kaynaktan faydalanarak da okurun birçok kaynaktan beslemeyi başarmıştır. Savunduğu görüşlerle de işlediği konuları desteklemiştir. Kitap her manada amacına ulaşmış Türk Dili ve Edebiyatı'nın kilometre taşlarından biridir. 
Edip Ahmet Yükneki 
Atabetü'l Hakayık
Keyifli okumalar diliyorum. :)
Edip Ahmet Yükneki Atabetü'l Hakayık
Keyifli okumalar diliyorum. :)·
108 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.