İstanbul'da Bir Hortlak VakasıEdebiyat
Ahmet Mithat romancılığının mirasçısı ve natüralizmin temsilcisi Hüseyin Rahmi Gürpınar’ın batıl inançlar üzerine yazılmış Gulyabani’den sonraki en övülen romanıdır Cadı.
Gürpınar’ı sürekli okumak isterdim. Gulyabani zaten Süt Kardeşler filminin, Cadı da 2024 yılında aynı adla vizyona giren Erman Bostan’ın ilk uzun metraj filminin esin kaynağı olduğundan Gürpınar külliyatı radarımdaydı hep. Birkaç gün önce arkadaşımın evinde Cadı kitabına da rastlayınca artık okumak farz olmuştu.
Gürpınar’ın “halkın okuyabileceği romanlar yazmak” amacı bu kitabında da açık bir şekilde görülür. Kitap konuşma cümleleriyle başlar ve ilk andan itibaren içine çeker sizi. Kitapta genç yaşta dul kalmış Fikriye Hanım’ın talibi Naşit Nefi Efendi’nin ayyuka çıkan cadı meselesidir. Rivayete göre çocuklarının annesi Binnaz Hanım hortlamış ve yeni eşlerine bir türlü rahat vermemektedir. Fikriye Hanım bunu duyunca olayın aslını astarını öğrenmek için Naşir Nefi Efendi’nin boşandığı eşi Şükriye Hanım’ın yanına giderler ve Şükriye Hanım başından geçenleri bir bir anlatır.
Gürpınar’ın savunduğu 3 temel görüş vardır ve bunu Cadı romanında da açıkça görürüz. Bunlar: kadın erkek eşitsizliği, toplumsal adalet ve halkın eğitimsizliğidir. Cadı romanında da erkek egemen toplumda kadınların rolü işlenir. Evlenip kocasını mutlu etmek, evi çekip çevirmek, çocuklara bakmak ve kocası ne derse ona inanmak görevleri vardır kadının. Gürpınar bunu toplumsal adaletsizliğin en küçük halkası olan aile kavramı üzerinden açıklar ve “hakim-mahkum” benzetmesi yapar. Dünya üzerindeki hiçbir toplumun yüzde yüzlük kesimi eğitimli değildir ve ahlaki olgunluğa erişememiş büyük bir yüzdelik dilim vardır, bu yüzden insanları koruyan yasalara, hapishanelere ihtiyaç vardır ki eğitimsiz kesimden eğitimli kesimi koruyabilsinler. Aynı şekilde evlilik müessesesinde de erkek hakimdir, kadın ise mahkum. İşte burada kadın erkek eşitsizliği görüşü devreye girer.
Cadı romanının ana konusu olan hurafelere inanan bir toplum, Naşit Nefi efendinin öldükten sonra hortlayıp yeniden bedene bürünen eski eşini “Cadı” lakabıyla nitelendirmiştir. Kitapta halkın cahilliği mizahi bir dille hicvedilmiştir. Bazı korkunç anlarda öyle bir cümle ortaya atıyor ki, insan güleceğine mi korkacağına mı şaşırıyor. Farklı duyguları aynı anda yaşatabilen başarılı bir yazar.
·
31 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.