İlk İncelememEdebiyat
Merhaba.
İlk inceleme yazım olacak, bu yüzden yapabileceğim yazım-imla ve oluşturabileceğim kurgu hatalarını değerlendirirken bu durumun göz önünde bulundurulmasını rica edeceğim.
Henüz ilk inceleme yazısında Dostoyevski ile başlama cüretini gösterme sebebim ona, kalemine ve hissettirdiklerine uzun yıllardır duyduğum hayranlık.
Ölüler Evinden Anılar kitabında kahramanımız Alexander Petroviç'in Sibirya sürgününde yaşadıkları kaleme alınmıştır. Bizzat kendisinden bu isimle bahseder Dostoyevski, sürgünde yaşadıklarını anlatırken.
Birinci bölümde hapishaneye dair tasvirler Sibirya soğunu derin bir şekilde içine alacak şekilde anlatılır, klasikleşmiş Dostoyevski tasvirlerine doyurucu bir bölümdür.
Sürgünde geçirilen zamanın boşluk hissiyatını en derin şekilde anlama noktasında insanı evirdiği noktaların detaylı tasviri henüz kitabın başlarında anlaşılır. Öyle ki; -bir insanı ezip mahvetmek, ona en korkunç katilin bile duyunca titreyeceği kadar ağır bir ceza vermek isteyenlerin, insana yaptığı işin tamamen anlamsız, faydasız olduğu duygusunu vermesi yetirlidir sözleri ile Dostoyevski, mahkumların sürgünde yaşamı anlamlandırma çabası içinde bir görev bulma eğiliminden yalnızca başlangıçta değil eserin birçok noktasında söz eder. Bir işi zorla yaptırınca kişiye zulüm gelebilirken, verilen işin görev biçiminde süslenmesi, kişinin süslemeyi zenginleştirme çabasına girmesini ve itaatini kolaylaştırır.
Eser boyunca sürgünde bile soylular ve diğer mahkumlar arasında yaşanılan ayrımdan, kendisinin de soylu mahkumlar arasında yeri geldiğince ayrımcılık yaşadığından, diğer mahkumlar ile soylular arasında yaşanılan gerilim ve anlaşmazlıkların boyutundan, yaşadıklarını da ekleyerek birçok noktada bahseder.
Klasik biçimde hemen her eserinde bir şekilde yer verdiği insanları anlama ve tanımaya dair sorduğu sorulardan birine bu eserinde -belki yanılıyorum, ama herhangi bir kimse hakkında, yalnızca gülüşüne bakarak hüküm vermek kabildir bence; onun için hiç tanımadığımız birinin gülüşü daha ilk karşılaşmanızda hoşunuza giderse, karşınızdakinin iyi bir adam olduğundan tereddüt etmeyiniz şeklinde yer verir.
İlerleyen bölümlerde bizlere yabancı olan fakat o dönemlerde sürgüne gidildiği sıra yaşanılan yer değişimlerine dair anlattıkları çok çok çarpıcıdır. Bu yer değişimleri kişilerin sürgün sürelerinde ve sürgün şartlarındaki tüm koşul değişikliklerini kabul etmesi anlamına gelir ve yazar bu durumu şu çarpıcı cümle ile ifade eder -Başkasının yerine geçmek, yerine geçilen kimsenin kimliğiyle birlikte yazgısını da almak demektir.
Kahramanımız sürgün sırasında yaşadığı maceralar sırasında ona eşlik eden isimlerin bazılarından çok içten ve detaylı şekilde bahseder. Özellikle üç kişi ölüler evindeki yaşanılan birçok anıya kıyısından köşesinden sürekli dahil olmuştur. Eserin diğer kahramanlarına dair detayları anlatıp rol çalınmasına gerek duymuyorum. Şayet ne yaşanılırsa yaşansın bir noktada ilişkilerin yüzeyel kalması, bu şekilde düşünmeme sebep oluyor.
Eserde önemli bölümlerden biri "Müsamere" dir. Mahkumlardan oluşan kadronun sergilediği bu oyun, hem mahkumlar arasında hem eser sırasında önemli bir yer tutar. Yazının başında bahsettiğim görev edinimi ile iyice zenginleşen ve coşan bir tablo ortaya çıkar.
Eserde hapishanedeki hayvanların durumlarına yer verilen bölümde vardır, revirde yaşanılanların çok ince işlendiği bir başka bölüm de.
Kısaca döneminin sürgün yaşamının birçok detayını ince ince işler Dostoyevski, 
Ölüler Evinden Anılar 'da.
Beni en çok etkileyen noktalar yalnızlığa dair anlatımlar olmuştur. Alexander Petroviç'in diğer insanlar ile olan iliskilerine de yüzeyel bakmamda yatan sebep budur.
Bir yerde yaşadığı birkaç yıl içinde karşılaştığı tanışmışlıklara rağmen şöyle bahseder; yüzlerce arkadaş arasında bulunduğum halde, kendimi ne kadar derin bir yalnızlık içinde hissettiğimi hatırlıyorum. Sonunda bu yalnızlığı sevmeye başlamıştım ya ...
Teşekkürler.
Ölüler Evinden Anılar 'da.
Beni en çok etkileyen noktalar yalnızlığa dair anlatımlar olmuştur. Alexander Petroviç'in diğer insanlar ile olan iliskilerine de yüzeyel bakmamda yatan sebep budur.
Bir yerde yaşadığı birkaç yıl içinde karşılaştığı tanışmışlıklara rağmen şöyle bahseder; yüzlerce arkadaş arasında bulunduğum halde, kendimi ne kadar derin bir yalnızlık içinde hissettiğimi hatırlıyorum. Sonunda bu yalnızlığı sevmeye başlamıştım ya ...
Teşekkürler.·
57 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.