Sen Varsın Gecede , içinde çoğu Fransız olan 19 şairin şiirlerinin yer aldığı bir antoloji kitabı. Kimler var aralarında; Arthur Rimbaud, Guillaume Apollinaire, Paul Valery, Max Jacob, bunlardan en bilinenleri. Ve adlarını ilk kez duyduklarım da var. Sayfaları açtığınızda sağ tarafta her şairin kısaca hayatının anlatıldığı bölümleri okursunuz. Bu şairlerin geneli çok genç yaşta hayata veda etmişler. Hepsi aynı akıma mensup değil; kimi romantik, kimi gerçeküstü, kimi sembolist yazar. Kitapta bu farklılıkları da öğreniyorsunuz yazmış oldukları şiirleri okudukça.
Burada şunu belirtmek isterim ki; bir şiiri orijinal dilinden okumak esastır. Hislerin çevirilmesi zordur ve duyguların geçmesi çok önemlidir. Ve bu kitabı okurken daha çok tercüman kimliğimle okudum. Çünkü her dilin kendine özgü bir yapısı olduğu için, Cemal Süreya’nın bu şiirleri nasıl çevirdiğini de merak etmiştim. Beğendiğim şiirlerden bazılarının orijinal Fransızcalarını netten okudum ve karşılaştırdım. Ben çevirseydim bu şiiri nasıl çevirirdim diye düşünmeden de edemedim. Ve bir kez daha Cemal Süreya’nın diline, kalemine hayran kaldım. Çünkü güzel bir derleme olmuş ve Süreya’ya has olan dokunuşlar da şiirlere yakışmış.
Bu kitabın bana kattığı; adını şanını duymadığım yabancı şairlerin varlığından haberdar oldum. Şiirin başkenti varsa bu kesin kesin Paris’tir, Paris’le ilgili şiirleri okuyunca bir nevi Paris’e de tekrar gittim geldim. Tek eksik yanı, şiirleri Paris’in çizimleri ya da resimleriyle süsleyebilirlerdi. Şair bu yerlere bakarken, ne görmüş de şiire konu yapmış, diye düşünebiliyor çünkü insan. O yüzden okurken de insan haliyle merak ediyor o şiirde geçen yerleri, köprüleri, tarihi mekânların adlarını. Neyse, arada bir google’a da baktık ve bunu anlamaya çalıştık.
Şiir okumayı ve tabii ki Cemal Süreya sevenlerin kütüphanesinde mutlaka olması gereken kitap, şairimizin sanatsal yönünü de öğrenmiş olduk. Meraklısına önerimdir…
Tespitiniz doğru Funda Hanım şiirleri şairler çevirmeli.Cemal Süreya örneği güzel ve yararlı tespit teşekkürler Diğer örneği Anna Bell Lee/Edgar Allan Poe Melih Cevdet Anday aslından daha duygulu ve popüler çeviri şiir
Evet, her ne kadar o şiirde de anlam ve üslup eşdeğerliği açısından yaklaşılmış olsa da, orada bile Özgün metne kıyasla Çeviri metinde farklılıklar gözlemlenmiş. Çeviri herkesin harici değil kısacası.