Friedrich Nietzsche, kendisinden önceki düşünürler tarafından idealize edilen, putlaştırılan her şeye savaş açmış, ortaya koyduğu argümanlarla bu putları parçalamak için Putların Alacakaranlığı kitabını yazmıştır.
Putların Alacakaranlığı, Nietzsche'nin en temel kitaplarından birisi değil ancak içerisinde çok parlak ve ilgi çekici aforizmalar barındırdığı için okunmasını faydalı buluyorum. "Öldürmeyen acı beni güçlendirir." aforizması bu kitaptadır.
Kitap bölümlere ayrılmış ancak bölümler biraz dağınık yazıldığı için kitap bütünlüğünde bir eksiklik hemen hissediliyor. Hatta Nietzsche bazı yerleri sanki kendisine notlar şeklinde yazmış sonradan kitaplaştırmış gibi geldi bana. Kitap iyi bir editörün elinden geçse daha düzenli oturaklı bir kitap olabilirmiş. Kitabın en güçlü yanlarından biri içerisinde çok ünlü aforizmaları ihtiva etmesidir.
Nietzsche kitapta bir çok felsefeciyi değerlendirmiştir. En sağlam eleştirilerini Eski Yunan düşünürlerinden Sokrates ve öğrencisi Platon'a yapmıştır. Platon'un diyaloglarında sık sık karşımıza çıkan Sokrates'i Yunan felsefesi ve bilimi için bir çöküş olarak görmektedir. Sokrates öncesi (Presokratik) dönemdeki Yunan felsefesinin, Sokrates ve Platon'la birlikte çöküşe geçtiğini ifade etmiştir.
Nietzsche'ye göre Platon'un meşhur "Mağara Alegorisi" ve "İdealar alemi" gerçeklerden kaçmaktan başka bir şey değildir. Platon'un gerçeklere tahammül edemediği için hayali olarak bir statik "İdealar alemi" kurguladığını söylemiştir. Nietzsche, Hristiyanlık için "Halkın Platonculuğu" demiştir.
Sokrates'i ise diyalektik yöntemle felsefe yapmaya çalıştığı için eleştirmiştir. Sokrates'in çok kurnaz bir adam olduğu için toplumda tartıştığı herkesi aklı ve zekasından çok kurnazca düşünebildiği alt ettiğini dile getirmiştir. Bu yöntemin iyi bir felsefe yapma yöntemi olmadığını söylemiştir. Çünkü Nietzsche'ye göre diyalektik yöntem, felsefede son yöntem olarak kullanılması gerekirken Sokrates'in tüm felsefesini diyalektik üzerine yapmasını çok ağır eleştirmiştir. Bazılarına göre Sokrates Yunan felsefesinin kurtarıcısı olsa da Nietzsche'ye göre çöküşüne neden olan kişidir. Nietzsche, Sokrates'ten o kadar nefret etmiş ki sadece düşüncelerini değil fiziksel görünüşünü bile eleştirip Ona "çirkin yaratık" demiştir.
Sokrates ve Platon'a hak ettiklerinden çok daha fazla değer verildiğini de eleştirmiştir. Platon ve Sokrates'le birlikte bilimin yerini inanç aldı demiştir. Sokrates'in felsefenin içine inancı sokmasıyla ilgili olarak bunu Yahudilerden aldığını söylemiştir ki bu bana da çok mantıklı geldi.
Son olarak felsefe tarihinin zirvesindeki iki büyük isim olan Sokrates ve öğrencisi Platon (Eflatun)'u ortaya attığı argümanlarla ağır dille eleştiren ve bu eleştirilerine büyük oranda katıldığım Nietzsche benim için en büyük felsefecidir. Diğer tüm felsefecilerden çok başka konumdadır.
Kitaba 8,3/10 puan veriyorum.
Herkese felsefe ve bilim dolu keyifli okumalar diliyorum.
Putların AlacakaranlığıFriedrich Nietzsche · Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları · 20218,3bin okunma