Nefs TerbiyesiDin
İmam-ı Gazali'nin İhya-u UImû'id-din eserinde yer alan 'Nefis Terbiyesi ve Ahlakı Güzelleştirme' kitabını paylaşacağım.
İlk bölümde ahlakın tanımını yapan âlim ayetlerle birlikte şu hadisle bizlere ahlakın inanç boyutundaki yerini gösteriyor.
"Tedbir gibi akıl, güzel ahlak gibi bir asalet yoktur" ve ekliyor ahlakın güzelleşmesi için kalp hastalıklarının tedavisi edilmesi mühim. Bu tedavi ise ahlakın dört esası (erdemi) üzerine kurulu; hikmet, şecaat, iffet ve adalet. Öyle ki rizayetle birlikte kişinin ahlakı bu sıfatları kazanmaya muktedir oluyor. Ahlakın değişip değişmeyeceği hususuna da değinen İmam-ı Gazali ahlakın doğuştan var olan, sabit bir yapıya sahip olmadığını belirtip dogmatik bakış açısının insanlık inancına bir darbe indirdiği söylüyor.
Ahlakın gayesi ise dünya sevgisinin kalpten çıkarılıp Allah sevgisinin yerleştirilmesi. Davranışlarda, ibadetlerde kendini gösteren ahlakın bu boyutu kişinin kusurlarını bilmesiyle yakından ilintili. Çünkü tevbe kapısına varmak kusurlarını bilmek olur. Özellikle de neye sahibim, neye sahip değilim. Hangi davranışım ifrat ve tefrite varıyor, diye iç muhasebesi yapmak, kendine salih bir rehber edinmek elzem. Zaten ahlakını güzelleştiren kulların sıfatları Furkan Suresi 63-76 ayetlerde geçiyor.
Tıpkı âlimin dediği gibi "Gayret bizden muvaffakatiyet Allah’tan." Bizde Rahman'ın o özel kullarından olalım inşallah.
"Rahman'ın kulları yeryüzünde alçak gönüllülükle yürürler. Cahiller, onlara laf attıkları zaman, "Selam." derler. Yine o iyi kullar, harcama yaptıkları zaman ne saçıp savururlar ne de cimrilik ederler; harcamaları bu ikisi arasında mâkul bir dengeye göre olur. Onlar, Allah ile birlikte başka bir tanrıya tapmazlar; haksız yere, Allah’ın dokunulmaz kıldığı insan hayatına kıymazlar, zina etmezler. Zira bunları işleyen kimse cezasını bulacak.
Yine anılan o iyi kullar, asılsız şeylere şahitlik etmezler; boş ve mânasız davranışlarla karşılaştıklarında onurluca çekip giderler. Kendilerine rablerinin âyetleri hatırlatıldığında o âyetler karşısında körler ve sağırlar gibi bilinçsizce davranmazlar."
İmam Gazali
İmam Gazali·
68 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.