Okullarda bize öğretilen tarih ile kitaplarda okuduğumuz tarih ne kadar farklı.
Bu kitap en başta bana bunu düşündürdü.
OrtaAsya'da surlarının uzunluğu 200km'yi bulan büyük şehirlerin olduğunu, M.Ö. bir tarihte bölgenin Strabon tarafından "1000 şehirli ülke" diye adlandırıldığını bilmiyoruz mesela.
Ya da, ülkemizde Talas Savaşıyla müslüman olduk ve Kuteybe geldi kesti biçti bizi zorla Müslüman yaptı diye iki kutup var, ikisinin de aynı oranda saçma olduğunu okuyoruz.
İlk Müslüman Türk devleti olarak kabul ettiğimiz Karahanlılar, Kuteybe öldükten 200 sene sonra sahneye çıkıyor, sebebleri de politik, ondan önce de Budist idiler.
İslam'dan önce tüm Türkler Tengrici gibi bir algı da var düzeltilmesi gereken.
Budist, Zerdüşt ve Nasturi Hristiyan geçmişlerimiz kasıtlı olarak saklanmış gibi gözüküyor.
Ya bizim okullarda, büyük önem verdiğimiz, ünite ünite işlediğimiz Göktürkler, bu OrtaAsya tarihini anlatan 600 sayfalık kitapta sadece bir paragraf kadar yer buluyor kendine;
#257284516
Bu üzücü bir durum aslında.
Bölgeyle ilgili bize yanlış öğretilen bir diğer husus ise Orta Asya'nın Türklerin ana yurdu olması ve iklim değişiklikleri yüzünden göç etmek zorunda kalmamız.
Dağ gibi bir İrani kavimler gerçeği var göz ardı edilen. Gazneli sahneye çıkana kadar da bölgenin şehirli ve yönetici sınıfı onlar.
O konuda da bir istikrar yok aslında, sürekli bir yeni güç çıkıyor, şehirler yıkılıyor, yeniden inşa ediliyor, yeniden yıkılıyor ve yeniden inşa ediliyor, böyle bir döngü de var.
'Aydınlanma'ya adını veren büyük isimler de bu yüzden sürekli hareket halinde, hâmi peşinde seyyah olmuşlar.
Yönetim için bir çekişme olduğu gibi alimler arasında da entelektüel anlamda bir çarpışma var. Tüm bu fikri tartışmalara dönem dönem detaylı olarak yer verilmiş kitapta, benim için de okuması en zevkli bölümler burasıydı.
Fakat yazar bazı konuları ve isimleri fazla uzatmış ve bazılarını da üstün körü geçmiş, sanki mecburiyetten yazmış gibi hissettim, ve de bir kaç noktada ufak tarihi hata gözüme çarptı.
Bunların dışında böyle bir kitap yazılması çok değerli bir şey, çünkü bu konuda büyük bir eksikliğimiz var.