Detaylı incelemeFelsefe
Rousso'nun daha önce aforizmalar başlığı altında bir kitabını okumuştum. Orada daha naif aforizmalar serisi sunulmuştu ama yinede yerinde çok fazla güzel tespitler içeren bir aforizma serisiydi.
Aforizma kitabında her ne kadar çeşitlilik fazla olduğundan gerek midir bilmem naifliğin yanında russonun bu kitabında hissedilen yer yer kesin betimlemeler ve sert hitaplı yazım, aforizma kitabında azda olsa hissediliyordu.
Bu kitapta aynısını görüyoruz. Russonun bazı fikirleri onun mizacındaki keskinlikle sunuluyor.
İlk dikkatimi çeken kitabın başlarında yasa kelimesinde bir kanun olarak değilde Kant'ın mutlak olarak doğa yasası anlamına benzettim. Cassrier'e göre bu tam tersi Kant, Rousso'nun akılcığından etkilenmiş olduğu okuyoruz. Daha sonrasında bu mutlak bir rasyonel sonuç yada yasanın ne olduğunu bulma çabası kitabın ortalarına doğru yasa ile toplum sözleşmesinin iç içe geçmesiyle son buluyor.
Bundan sonra artık devreye toplum sözleşmesi ve toplumun devlet ile olması gereken ilişkinin ideal tanımı yapılıyor. Böylelikle en hakiki yasa toplum sözleşmesi zemininde başlayıp toplum sözleşmesinden "devlet nedir"arayışına tamamlanıyor.
"Devlet nedir" arayışını ise devletin bölümleri üzerinden aktarıyor. "Devlet nedir?" diyorum çünkü "ideal devlet" bana pek uygun gelmiyor. Belki birçok yorumcu "ideal devleti" daha çok tercih edecektir. Çünkü günün sonunda elimizde bir yazılı bir sözleşme yok.
Toplum sözleşmesi en temelinde demokrasinin üzerine yayılan ve sadece halk ile uyumun devamlılığı.
Çünkü bu anlamda bir devletin devlet olabilitesini Rousseau mümkün görüyor.
Ne kadar kısa cümlelerle tanım,eleştiri,sonuçlara varıyorsa o kadar doğru olduğunu düşünüyorum. Bir konu hakkında çok fazla açıklamaya gittiğinde ise kısalar kadar doğru gözükmedi bana. Bunun sebebinide kısa açıklamalar üzerine daha uzun düşündüğünden büyük ihtimalle.
En önemli noktasıda belkide bir politik kitap değilde yasama yürütme yasa hukuk gibi metinlerin felsefik tanımlarıyla dolu olduğu için. Ya da bunların felsefik bağlantıları. Bu kitap daha çok temel hukuk kitabı gibi. Temel hukuk felsefesi yada.
Bu anlamda "devlet nedir" kitabından yada siyaset kitabından daha çok hukuğa daha uyumlu.
Kitabın sonu ise çok ilginç bitti bana göre. Bir anda din kavramına ve toplum sözleşmesi uyumuyla ilgili olarak dini tamamen yok saymalıyız ile bitti. Ki son bölümün hepsi diğer bölümlerine nazaran daha çok eleştiri ile bitiyor tanım ve açıklamdan ziyade. O kısımda toplum sözleşmesine uyumlu değildir diyor ve finish.
Çok tanrıcılığı garip bir kökene dayandırdı. Devletler bunu yapmıştır diye.
Kitap ilk başlarda çok iyi başlayıp ortalarda normalleşip sonlara doğru yine ilk başlardaki akıcılığı ve güzelliği yakalıyor.
Birçok kitap gibi :)
76 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.