SergüzeştSamipaşazade Sezai
İnsan olarak duygu ve düşüncelerine değer verilmeyen Dilber'in esir dahi olsa her insanın duyguları hayalleri ve en önemlisi de bir kalbi olduğunu anlatılıyor. Osmanlının batılılaşmış burjuva sınıfının esarete, esirlere bakış açısını ve yaşlı kuşakla genç kuşağın çatışması ön plana cıkarılmış; Paşa ve Zehra hanım, sosyal münasebetlerde ve evlilikte zenginliği savunurken Oğulları Celal ise zenginliğin önemli olmadığını, asıl olanın güzellik, aşk olduğuna inanır. Esir ticareti, sosyal sınıflar arasındaki dengesizlik, geleneklerin sosyal hayata etkileri yalın akıcı sade bir dille anlatılmış.