Türkçenin binli yılların başlangıcındaki kullanımını doğrudan gözlemleyebilmek,dille ilgilenen kişiler için müthiş bir durum. Bugün kullandığımız birçok sözcüğün en eski kullanımlarını görmek,eklerin zaman içerisinde değişmesine tanık olmak,bin yıl öncesinin eklerini hâlâ kullanıyor olmak çok farklı hissettiriyor insana.
En güzeli de zannederim eseri,bugünkü Türkçeyle aktarılmış hâli ile yazıldığı dönemin Türkçesiyle eş zamanlı okumak. Mısra sonlarındaki ses uyumları büyük bir dikkatle korunmaya çalışılmış. Bu yapılırken manayı korumak da zor iş. Bu bakımdan metni hazırlayanı tebrik etmek gerek. Ayşegül Çakan,her ne kadar “çevirmen” olarak kitabın ön kapağında yer alsa da Türkçeden Türkçeye bir “çeviri” kulağa tuhaf geliyor.
Yusuf Has Hacip(Balasagunlu Yusuf),6645 beyitlik,mesnevi tarzında 18 ayda yazdığı bu öğretici ve sembollerle bezeli esere “Kutadgu Bilig(Kut/Devlet/Mutluluk Bilgisi)”adını vermiş.
Eserin dili dışında içeriği de dolu dolu. Adaleti temsil eden hükümdar Kün-Togdı(Gün Doğdu)bilge,töreli,kutlu,erdemli bir hükümdar;kut ve mutluluğu temsil eden veziri Ay-Toldı( Ay doldu>Dolunay) da yine hükümdarını doğru yola iletmek,töreyi düzenlemek,halkın ve devletin dirliği için bilgisiyle tavsiyelerde bulunmakla yükümlü. Ay Toldı ölünce yerine çok iyi yetiştirdiği oğlu Ögdülmiş(Övülmüş) hükümdara bilgelikle danışmanlık yapar,ile düzen ve dirlik verir. Hükümdarın güzel bir ad bırakması adına doğruluktan ayrılmaz. Aklı simgeler.Kün Togdı ve Ögdülmüş’e dini yönden kılavuzluk eden ise Odgurmış’tır ve dervişçe bir yaşam sürerek ölümü simgeler.
Eser daha çok devlet yönetenler için bir siyasetname özelliği taşısa da vurgu yaptığı onlarca erdem,bütün insanların bu eserden kendilerine düşen payı almalarını sağlayacak bir doluluk taşıyor.
Balasagunlu Yusuf,eserinde kendisine dua etmemizi istemiş. Allah ondan razı olsun.
·
100 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
