"Eğitili"yor muyuz "Terbiye" mi Ediliyoruz?Edebiyat
Kitabı tahlil etmezden evvel kitabın tercümesine dair birkaç kelam etmek yerinde olacaktır. Diğer ekseri yayınevinden bu kitabı temin etmeye çalıştığınızda karşınıza "irade terbiyesi " ismi ile mütercem kitaplar belirecektir. Aynı kitap farklı tercemeler ile bile farklı ideolojik ,siyasi saiklerden dolayı farklı şeklilde zuhur edebilmektedir. "Terbiye" ile "Eğitim" arasında niçin bu denli bir farklılık olsun ki diye akıllara gelebilir. Bize basit gelen bir başlık bile aslında kendi içinde bir kelimeden daha fazla manayı mündemiçtir. Terbiye kelimesi, Arapça kökenlidir, belki kitabın İş Bankası tercümesi olması tercüman farkında olsun olmasın kendisini uydurukça olan "eğitim" kelimesine sevk etmiş olabilr. (Maksadım yermek değil asla, fakat iş bankası kültür yayınlarında yabancı ! kökenli kelimelere bir karşıtlık olabilir)
"Terbiye" kelimesi "rab" ile aynı köktendir ve rabbin âlem için koyduğu mizanda haddi aşmamayı, ölçülü olmayı, ibret almayı esas alır. Yani asılda olana sadık kalmayı ifade eder. Çocuğu terbiye etmek aslında olduğu gibi aslını bozmadan tertemiz fıtratı üzere doğduğu gibi onu idame ettirmeyi ifade eder. Fakat uydurukça kökenli "eğitim" kelimesi ise "eğmek" ile aynı kökten gelir . 'Eğmek" bir şeyin aslına sâdık olmamasıdır. Bükerek başka bir merhaleye istihale etmesidir.Onun için atalar sözü olarak maruf "ağaç yaş iken eğilir" sözümüzü "ağaç yaş iken doğrulur" diye tebdil etmek yerinde olacaktır. Zira ağacı, (çocuğu) yaş iken eğersen "eğik" bir netice ile karşılaşırsın. Doğrultursan "doğru" bir neticeye vasıl olursun.
Terceme dediğimiz şey bir lisanı başka bir lisanda anlaşılabilir kılmaktır fakat buradan tekrar görüleceği üzere bizatihi aktarmak muhaldir.Bazen bu kelime bazında bazen tüm bir kitabı değiştirmek aslını tamamen farklı bir hale çevirmek suretinde de izhar eder. Nitekim Robinson Crusoe'u biz aslından kapitalizmin inşası temel bir kitabı gibi okurken Mısır'da fi zamanında yaplan bir tercemede "Kıssa-i Robinson Crusoe" adıyla terceme edilmiş ve hikayede Cuma ile karşılaşan Robinson ayeti kelimeler üzerinden beraberce yaşama iktisadını ortaya koymaya çalışacaktır. (Bu terceme ile alakalı detaylı bilgi Mustafa Özel hocamız tarafından temin edilebilir)
Jules Payot
İrade Eğitimi
İrade Terbiyesi
Jules Payot
İrade Eğitimi
İrade Terbiyesi·
80 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.