Suyu Arayan AdamEdebiyat
Şevket Süreyya'nın bu güzide eserini nihayete erdirmeye vakıf oldum. Hangi istikametten bakarsanız bakın bir hayli dolu dolu bir yapıt benin için. Hem tarihi anlamda döneme tanıklık eden bir hayatın öyküsü, hem de edebi manada içinde bir yolculuğa çıkmış; bir nevi suyu arayan adamın hikayesine naçizane birkaç kelam etmek isterim.
Kitabımız yazarı olan Şevket Süreyya Aydemir'in biyografisidir. Şevket Süreyya, 1897 senesinde Osmanlı ile Batı dünyası arasında bir nevi hudut teşkil eden Edirne'de doğmuş. O dönemler Edirne yahut gelen itibariyle Balkanlar yangın, çetecilik ve komitacılık ile mücadele ediyor.
Ardından askerî ortaokul, askerî lise ve öğretmen okuluna gidiyor. Cephede iki abisini kaybetmiş. Kafkasya'da şehit düşen abisinin anısına o cepheye gidiyor. Anadolu'yu yayan olarak geçiyor ve burada vaziyetin vahimliği ve Anadolu'nun sefaletin gözler önüne sürüyor.
O dönemin az çok okumuş isimlerinin ekseriyası Turancılık'ı benimsemiş. Şevket Süreyya da bunlardan. Hatta Kafkaslar'a kadar ilerliyorlar ama Enver Paşa'dan dur emri geliyor. Hiçbiri bunu bekliyordu ve hatta harpten galip ayrılacağımızı sanıyordu. Şevket Süreyya Turan ülküsü için Azerbaycan'a muallim olarak gidiyor. Aydemir soyadını alma hikayesi ise cephede okuduğu bir Turan kahramanını anlatan "Aydemir" isimli kitaptan.
Bolşevik İhtilali, Azerbaycan'a da sıçrayınca İhtilal komisyonları vs. kuruluyor. Azerbaycan'ın başında Neriman Nerimanov diye bir lider var. Kızıl Ordu akın akın Kafkasya'ya girince herkes bir ihtilalin patlak verdiğini anlıyor.
Sonra Şevket Süreyya, Nazım Hikmet ve Vâ-Nû Moskova'ya gidiyorlar eğitim için vs. Olayların tamamını anlatmayacağım. Şunu söyleyebilirim ki Moskova'da büyük devrimcilerle beraber olması ve ihtilali kavraması Şevket Süreyya'yı komünizm ideolojisine yakın yapmış. Vatana geri dönünce de devletin iksitadi kalkınması için veya maarif vekaletinde görevler alıyor.
Hülasa, kitap envaiçeşit olay, tarihi bilgi ve dönemin hem Türkiye hem Sovyetler Birliği ve Orta Asya-Çin bölgelerine tanıklık ediyor. Kendini arayan bir adamın öyküsü bizi etkiliyor. Tek Adam, İkinci Adam ve Makedonya'dan Ortaasya'ya Enver Paşa gibi tarihe ışıkkık tutan Şevket Süreyya'nın kendi hayatı da kanımca baştan başa bilmeye değer.
·
130 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.