Bir adam günlük hayatını yaşarken, arabasında aniden, hiçbir uyarı olmaksızın tamamen kör olur ve bu körlük virüsü aynı şekilde yangın gibi bütün insanlara yayılır. İnsanlar kör panik havasında beceriksizce dolaşıp açlık çekerler ve çaresiz bir şekilde yaşam mücadelesi verirler. İnsan doğasının korkunç olasılıklarını keşfettiren ve vahşeti açığa çıkaran muhteşem bir kitap.
Saramago bu kitabı ile 1998 yılında Nobel ödülünü kazanır. Ama kitap aynı zamanda körlüğün olumsuz tasviri nedeniyle kör topluluğunu temsil eden kuruluşlar tarafından ağır eleştiriler de alır. "National Federation of the Blind" Başkanı Dr. Marc Maurer kitabın 2008 yapımı filmi için "Kör insanlar uygarlaşmamış, hayvanlaşmış yaratıklar gibi davranmazlar." der ve filmi protesto eder. Saramago ise alegorik olarak "rasyonelliğin körlüğünü" tasvir ettiğini söyler ve protestoları reddeder. Ben de kitabı okurken körlüğü tamamen simgesel yorumladım ve engelliliğin yansıması olarak görmedim. Zaten kitabın sonunda doktorun karısı "Bence biz kör olmadık, biz zaten kördük. Gördüğü halde görmeyen körler." diyerek tam olarak bunu anlatır.
Kitapta ilginç olan özellikler vardı. Örneğin diyaloglar tırnak işareti veya satır başı ile ayrılmıyor. Uzun ve soluksuz pasajlar içerisinde yeni bir karakterin konuştuğunu anlamanın tek yolu nokta ve büyük harfli bir kelime olması. Ve kitapta hiçbir karakterin ismi yok. Bunun yerine karakterler onları tanımlayan unvanlarla anılıyor. Çünkü körler dünyasında isimden çok sesler daha faydalıdır.
İnsanlar gerçek yüzlerini zor zamanlarda gösterir. Kitapta bütün insanlarda kör olduktan sonra açığa çıkan tek bir ortak özellik vardı: acizlik. İnsanın sadece görme duyusunun onun elinden alındığında yaşayayacağı vahşet ve çaresizlik çok çarpıcı. İnsan bu kadar zayıf bir varlık iken nasıl iktidarlık dava edebilir? Nasıl hayatını sadece kendi iradesi altında kontrol edebileceğini düşünebilir? Nasıl hayatından şikayetçi olabilir? Peki insan bu kadar aciz bir varlık iken nasıl sevdiklerinin kayıplarına dayanabilir? Nasıl her an başına gelebilme ihtimali olan tehlikelere karşı durabilir? İnsan zayıf olarak yaratılmıştır. Kitap bunu ham duygusal bir acı ile anlatır. Eğer bu sorulara cevabınız yoksa bu kitap sizi umutsuzluk ve çaresizlik duygularıyla tedirgin edebilir.
Kitaba hayran kaldığım için bu serinin devamı olan "Görmek" kitabını sepetime ekledim ve yanına iki Saramago kitabı daha attım.