Analiz&İnceleme (spoiler içerir)Edebiyat
Öncelikle nereden başlayacağıma dahil çok kafam karışık. Kitap bende öyle bir etki bıraktı ki. Bir kaç saat önce bittirdim ve hala kafamı toplayabilmiş değilim. İlk 100 sayfa da kitap buzdağının görünen kısmı gibiydi, 6 ünüversite öğrencisinin akademik hayatını anlatan bir kitap gibiydi. Ama 100 sayfadan sonra kış tatiline geldiğimiz anda kitabın tüm seyri değişti. Donna Tartt Richard'ın gözünden karakterleri o kadar iyi romantize etmiş ki, çoğu yerde o karaktere hak veriyorsun.
Karakter İncelemesi
Richard Papen: Anlatıcı olarak karşımıza çıkıyor. Olayları onun gözünden okuyoruz. Kendisini bir yalancı olarak tanımlıyor. Ailesi, maddi durumu gibi konularda pek çok yalan söylüyor. Okurken hep merak etmişimdir ya Richard olanları ilk Henry'den değildi de Bunny'den duysaydı diye. Orta sınıf bir geçmişten gelen, sıradan ama zeki bir genç olarak Hampden College’da kendisini, entelektüel açıdan üstün gördüğü bir grubun içinde buluyor. Ancak, en büyük zaafı, ait olma arzusuyla gerçeği görmezden gelmesi.
Henry Winter: Grubun doğal lideri. fakat yalnızca zekâsı ve bilgisiyle değil, aynı zamanda soğukkanlılığı ve manipülasyon yeteneğiyle de bu konumda. Olaylara tamamen mantıksal yaklaşan biri ve kendi etik anlayışı içinde doğru bildiğini yapmakta tereddüt etmiyor. Tam bir narsist, manipülatör. Her şey tamamen onun başının altından çıkıyor. Ona hak verdiğim zamanlarda oldu, gerçekten mi hak verdim yoksa onun karakterinin romantizme edilmesi yüzünden mi bilmiyorum. Her halükarda kimsenin onun çekiciliğini inkar edebileceğini pek sanmıyorum. Bacchanalia sırasında yanlışlıkla bir adamı öldürmesi bile onu sarsmıyor, çünkü bunu “klasik bir trajedinin kaçınılmaz bir parçası” olarak görüyor. Bunny’nin onları tehdit etmesiyle de, onun ölmesi gerektiğine karar veriyor ve bu süreci büyük bir planlayıcılık ve soğukkanlılıkla yönetiyor. Camilla ile olan aşkını daha uzun okumak isterdim. Henry benim için çok ayrı bir karakter oldu. Bazen ondan nefret ettim bazen ise en sevdiğim karakter oldu. Bu sevgi ve hayranlık onun mastermind bir karakter olmasından geliyor. Sonunda ki intaharı beni öyle bir şaşkına çevirmişti ki, orayı okurken bir kaç defa aynı satırı okumuştum.
Camilla Macaulay: Diğer karakterler kadar açık şekilde tanımlanmıyor, çünkü büyük ölçüde onların bakış açısıyla görüyoruz. O, sakin, kontrollü ve her zaman bir şekilde grubun merkezinde yer alan bir figür. Henry’nin ona karşı büyük bir zaafı var ve bu zaaf, onun güç dengesini kaybetmesine neden oluyor. Aynı zamanda ikiz kardeşi Charles ile arasındaki karmaşık ilişki, onun karakterini daha da gizemli hale getiriyor. Charles ile olan ensest ilişkisi kitapta ki en saçma ve en nefret ettiğim olay olmuştur. Camilla benim hayran olduğum bir karakter. Yaptıklarıyla, soğuk kanlılığıyla. Ricahrd’ın onu “İki Sinek Valesi’nin, bir Kupa Papazı’nın ve Joker’in işini tek başına bitiren Kupa Kızıydı o,” diye tanımlaması onun ne kadar güçlü bir karakter olduğunu gösteriyor.
Charles Macaulay: Benim hikayede ki favori karakterim. İlk kitapta süt çocuğu Charles’in ikinci kitapta bir bağımlıya dönüştüğünü okuduk. Bunny’nin ölümünden sonra en çok dağılan kişi o, Henry’yi ölüme sürükleyen kişi de o. Bunny’nin ölümü, polislerle uğraşmak zorunda kalması, Henry’nin emirleri ve kardeşinin Henry ile birlikte olması psikolojisini iyice bozuyor. Onu anlayabiliyorum, Camilla haricinde ki tepkilerini. Demin de belirtmiş olduğum gibi ikizlerin ilişkisi benim kitapta en saçma bulduğum ve en sevmediğim olay.
Francis Abernathy: romanın en kaygılı ve kırılgan karakteri. İlk başta zengin, sofistike ve umursamaz biri gibi görünse de, olaylar ilerledikçe onun da içsel çatışmalar içinde olduğunu görüyoruz. Cinsel kimliği konusunda rahat olmadığını, ailesiyle sorunlar yaşadığını ve Bunny’nin ölümüyle birlikte psikolojik olarak büyük bir yıkıma uğradığını anlıyoruz. Francis’in karakteri, toplumsal baskılar ve içsel korkuların insanı nasıl tüketebileceğini gösteriyor.
Bunny Corcoran: Grup içinde en sıradan ve en patavatsız karakter. Zengin, umursamaz ve biraz da cahil. Bu karakter bana kitabı okuduğum süre boyunca en farklı duygular hissettiren karakterlerdi. İlk başlarda komik ve cana yakın bir karakterdi, onun geçtiği yerlerde gülüyordum. Ama grubun işlediği cinayeti öğrendikten sonra ki halinden nefret edip iğrenmiştim. Herkese yaptıkları, kabalıkları derken en nefret ettiğim karaktere dönüşmüştü. Ölümü hak ettiğini düşünmüştüm. Özelikle de ikizlere yaptığı imada, ki bu doğru çıktı. Sonlara doğru ise en üzüldüğüm karaktere dönüştü. Doğru şeyler hissettiği ve doğruları söylediği için öldürülmüştü. Yani arkadaşlarının birini öldürdüğünü öğreniyor kimse bence ondan soğuk kanlı olmasını bekleyemezdi. Bunny’nin cenaze sahnesi beni derinden etkilemişti.
Olay örgüsü
Hikaye, Richard Papen’in Güney Kaliforniya’daki vasat, sıkıcı hayatından çıkıp Vermont’taki Hampden College’a gelmesiyle başlıyor. Richard, burada prestijli bir eğitim almayı ve kendini yeniden yaratmayı umuyor. Antik Yunanca’ya ilgi duyuyor ve bu dersi veren, son derece seçici ve gizemli bir profesör olan Julian Morrow’un öğrencisi olmak istiyor. Ancak Julian, sınıfına yalnızca birkaç öğrenci kabul ediyor ve Richard’ı önce reddediyor.
Richard, bu süre içinde okulun zengin ve ayrıcalıklı öğrencileri arasında dolaşırken Henry Winter, Francis Abernathy, Charles ve Camilla Macaulay (ikizler) ve Edmund “Bunny” Corcoran ile tanışıyor. Bu grup, Julian’ın öğrencileri ve okulda neredeyse kendi küçük dünyalarını yaratmış gibiler. Onlar diğer öğrencilerden soyutlanmış bir halde, yalnızca birbirleriyle vakit geçiriyor, eski Yunan metinlerini orijinal dilinde okuyarak saatlerce tartışıyor ve sanki başka bir yüzyıldan kalmış bir yaşam tarzı sürüyorlar.
Richard, bir şekilde bu grubun içine girmesi gerektiğini hissediyor—hem akademik hem de sosyal açıdan büyüleyici olduklarını düşünüyor. Bir süre sonra, Julian ile yeniden görüşüyor ve bu sefer kabul ediliyor. Ancak Julian’ın bir şartı var: Richard diğer tüm derslerini bırakacak ve yalnızca onun dersine odaklanacak. Bu, Julian’ın öğrencileri üzerinde kurduğu özel ve neredeyse tarikatvari etkinin ilk işareti.
Richard, grubun içine girdikçe dinamikleri daha iyi anlamaya başlıyor. Henry, doğuştan bir lider—soğukkanlı, zeki ve her zaman her şeyin kontrolünde. Francis, sofistike, zengin ve sanata düşkün biri, ancak derinlerde ciddi bir nevrotik yapısı var. Charles ve Camilla, güzellikleri ve birbirlerine olan aşırı düşkünlükleriyle dikkat çekiyorlar; ikiz olmalarının ötesinde, ilişkilerinde rahatsız edici bir yoğunluk var. Ve son olarak Bunny, maddi olarak diğerlerinden daha düşük bir sınıftan gelmiş, patavatsız, zaman zaman şakacı ama bazen de acımasız derecede kaba biri. Diğerleri ondan hoşlanıyor gibi görünse de, bir şekilde ondan çekindikleri hissediliyor.
İlk başta her şey Richard için büyüleyici görünüyor—bir anlamda hayalini kurduğu entelektüel dünyanın içine girmiş durumda. Ancak kısa sürede bu grubun içinde bir şeylerin ters gittiğini fark etmeye başlıyor. Belli belirsiz konuşmalar, paylaşılmayan sırlar, garip tavırlar… Richard, sanki bir perde arkasında yaşanan, kendisinin henüz bilmediği bir şeyler olduğunu hissediyor ama ne olduğunu henüz bilmiyor.
Bir süre sonra, soğuk Vermont kışı yaklaşıyor ve Richard maddi sıkıntılarla baş etmeye çalışıyor. Diğerleri gibi zengin olmadığı için, kışın donmamak için kütüphanelerde uyumak, çalışmadığına dair yalanlar söylemek ve sağlığını tehlikeye atmak zorunda kalıyor. Ancak bunlar onun için önemli değil—o artık grubun bir parçası ve ne olursa olsun bu dünyada kalmak istiyor.
Ancak çok geçmeden, bu grubun içinde bir şeylerin geri dönülmez bir şekilde kırıldığını öğreniyor: Henry, Francis, Charles ve Camilla bir cinayet işlemişler. Bir ritüel sırasında, farkında olmadan bir adamı öldürmüşler. Ve Bunny, bunu öğrenmiş. Ama Bunny’nin tepkisi, korkuyla geri çekilmek yerine, bunu bir koz olarak kullanmak oluyor. Artık işler tamamen kontrolden çıkıyor.
Richard bu sırrı öğrendiğinde, iş işten çoktan geçmiş durumda. Henry, Francis, Charles ve Camilla aylar önce, bir Bacchanalia ritüeli sırasında, bilinç dışı bir haldeyken bir çiftçiyi öldürmüşler. Ancak bunu Richard’a anlatmıyorlar—bunu yalnızca Bunny biliyor. Ve Bunny, öğrendiği bu korkunç gerçeği, soğukkanlı bir şantaj aracı olarak kullanmaya başlıyor.
Başlangıçta Bunny’nin tavırları yalnızca hafif rahatsız edici. Olaydan doğrudan bahsetmiyor ama Henry ve diğerlerini sürekli aşağılıyor, ima dolu şakalar yapıyor, özellikle Henry’nin gururunu zedeleyen laflar ediyor. Ne var ki Bunny’nin en büyük zayıflığı açgözlülüğü ve paraya olan bağımlılığı. Henry ve diğerlerinden sürekli para istiyor, pahalı yemekleri onların ödemesini bekliyor, tatillerde misafir edilmekten geri durmuyor. Diğerleri ise Bunny’yi susturabilmek için bunları kabul etmek zorunda kalıyorlar. Ancak zamanla Bunny’nin tavırları daha da tehditkâr bir hale geliyor.
Richard’ın gözünden anlatıldığı için, Bunny’nin karakterindeki değişimi net bir şekilde görüyoruz: Artık sadece üstü kapalı şakalar yapmıyor, doğrudan tehdit ediyor. En kötüsü ise Bunny’nin ne kadar saf ve savunmasız biri olduğunun farkında olmaması—o, diğerlerinin ona gerçekten zarar verebileceğini hiç düşünmüyor.
Bunny bir süre sonra o kadar ileri gidiyor ki, Henry’nin sabrı tükeniyor. Eğer bir şey yapmazlarsa, Bunny polis ya da Julian gibi otorite figürlerinden birine her şeyi anlatabilir. Grubun diğer üyeleri de bunu fark ediyor. Henry, belki de ilk kez tam anlamıyla soğukkanlı bir katil olmaya karar veriyor: Bunny’yi öldürmeliler.
Bunny’nin Cinayeti
Cinayet, Henry’nin yönetiminde planlanıyor. Bunny, Henry’ye en çok güvenen kişi olduğu için, onu bir doğa yürüyüşüne çıkmaya ikna etmek zor olmuyor. Richard, Francis, Charles ve Camilla bu planı biliyor ama kimse doğrudan “Evet, Bunny’yi öldürelim” demiyor—herkes olayın bir şekilde kendi kendine çözüleceğine inanmak istiyor. Ancak Henry, bir lider olarak harekete geçiyor.
Ormanda yapılan yürüyüş sırasında, Henry, Bunny’yi uçurumun kenarına getiriyor ve hiç tereddüt etmeden onu aşağı itiyor. Richard dahil herkes şok içinde. O anın nasıl geliştiği, kitabın en çarpıcı sahnelerinden biri:
• Bunny düşerken Richard onun yüzündeki dehşeti görüyor.
• Diğerleri, Henry’nin gerçekten bunu yapacağını tahmin etmemiş gibi, birkaç saniye boyunca hareket edemiyorlar.
• Ve en sonunda, Bunny’nin çığlığı kesiliyor.
Ancak cinayetin ardından hiçbir şey çözülmüyor. Aksine, her şey daha da kötüleşmeye başlıyor.
Cinayet Sonrası ve Psikolojik Çöküş
Bunny’nin kaybolduğu hemen fark ediliyor. Ailesi ve arkadaşları polise başvuruyor. Okulda büyük bir arama kampanyası başlatılıyor. Richard ve diğerleri, olayın şokunu yaşarken bir yandan da masum gibi görünmek zorunda kalıyorlar. Ancak her biri farklı tepkiler veriyor:
• Henry, cinayetin ardından tamamen izole oluyor. Artık her şeyi kontrol ettiğini düşünüyor ama aslında daha da paranoyaklaşıyor.
• Francis, panik ataklar yaşamaya başlıyor ve sürekli alkol alıyor.
• Charles, alkole daha fazla sığınıyor, Henry’ye olan güvenini kaybediyor.
• Camilla, Henry’ye daha fazla bağlanıyor ama bir yandan da Richard’a karşı yakınlık hissetmeye başlıyor.
• Richard, soğukkanlı kalmaya çalışsa da kabuslar görmeye ve hastalanmaya başlıyor.
Birkaç hafta sonra Bunny’nin cesedi bulunuyor. Bu, gruptaki herkesi bir şekilde kırılma noktasına getiriyor. Bunny’nin ailesi büyük bir yas tutuyor, okulda anma törenleri düzenleniyor, herkes sorgulanıyor. Richard, iç dünyasında giderek daha fazla sıkıştığını hissediyor.
Bu sırada en büyük şoklardan biri yaşanıyor: Profesör Julian Morrow, olanları fark ediyor.
Julian’ın Ayrılışı
Julian, doğrudan bir suçlama yapmıyor. Ancak Henry ile yaptığı özel bir konuşmanın ardından, her şeyi anladığını ve öğrencilerinin neye bulaştığını fark ettiğini hissediyoruz. Bunun üzerine, hiçbir açıklama yapmadan okulu terk ediyor ve bir daha kimse ondan haber alamıyor.
Bu an, kitabın en güçlü sahnelerinden biri. Julian, hayatı boyunca estetik ve etik arasındaki çizgiyi sorgulayan bir adam olarak, öğrencilerinin işlediği cinayeti “sanatsal bir trajedi” olarak mı görüyor, yoksa gerçekten dehşete mi düşüyor? Bu sorunun kesin bir cevabı yok.
Julian’ın ayrılmasıyla birlikte, grup içinde Henry’nin otoritesi tamamen sarsılıyor. Charles ve Francis, Henry’ye karşı düşmanlık beslemeye başlıyor. Charles, alkolizmle boğuşurken Henry’nin Camilla ile olan tuhaf ilişkisine katlanamaz hale geliyor. Sonunda Henry ile Charles arasında büyük bir kavga çıkıyor.
Final: Henry’nin Ölümü ve Dağılma
Bunny’nin ölümünün üzerinden aylar geçtikçe, grup giderek birbirine düşman hale geliyor. Charles tamamen kontrolden çıkıyor ve bir noktada Camilla’ya fiziksel olarak saldırıyor. Camilla, Henry’ye daha bağımlı hale geliyor, ancak Henry de giderek depresyona sürükleniyor.
Sonunda, kaçınılmaz olan gerçekleşiyor: Henry kendini öldürüyor.
Onun ölümü, grubun geri kalanını tamamen parçalanmaya itiyor:
• Francis, ciddi bir depresyona giriyor ve intihar etmeye çalışıyor.
• Charles, bağımlılığı nedeniyle ailesi tarafından bir rehabilitasyon merkezine gönderiliyor.
• Camilla, kendini tamamen dış dünyadan soyutluyor.
• Richard, hayatta kalan tek “normal” kişi olarak, bu olaylardan uzaklaşmaya çalışıyor ama geçmişi onu asla bırakmıyor.
Son sahnelerde, Richard bir rüyasında Henry’yi görüyor. Henry ona eski zamanlardan kalma, çözülememiş bir soru soruyor: “Her şey başka türlü olamaz mıydı?”
Ama bu sorunun cevabı yok.
Temalar ve Son Yorum
The Secret History, sadece bir cinayet romanı değil—aynı zamanda elitizm, estetik ve etik çatışması, akademik dünyadaki güç dinamikleri ve insan psikolojisinin kırılganlığı üzerine derin bir çalışma. Richard, hayalini kurduğu entelektüel dünyaya girdiğinde, bu dünyanın aslında ne kadar çürük olduğunu fark ediyor.
Ve en önemlisi: Estetik, ahlaktan üstün tutulabilir mi? Henry ve diğerleri, bir cinayeti “sanat” ya da “felsefi bir gereklilik” olarak gördüklerinde, ahlaki yozlaşmalarını meşrulaştırabilirler mi? Kitabın en büyük sorusu bu.
Richard, fiziksel olarak hayatta kalıyor ama ruhen? İşte bu, belirsiz.
·
376 Gösterim
1 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Çok güzel bir inceleme olmuş bende nerdeyse aynı şeyleri düşünmüştüm. Fakat benim favori karakterim Francis. Bu kitapla ilgili en sevdiğim teorilerden biri Richard ın aslında hikayenin başından beri bize yalan söylediği iddası. Çünkü genel olarak Donna Tartt ın bütün kitaplarında okuyucuyu manüpile eden bir karakter oluduğunu Tartt birkaç konuşmasında söyledi. Uzatmayıp iddaya geleyim, Richard aslında hikayenin en başından beri kişileri nasıl görmek istiyorsa bize de öyle anlatıyor. Mesela aslında Henry normal bir üniversite öğrencisi Richard ın abarttığı kadar mastermind veya "havalı" duygusuz bir kişilik değil sadece grupça yaptıkları hatayı düzeltmeye çalışırken sıçıp batıran bir öğrenci. Ya da bütün grup aslında o kadarda estetik, zeki, entellektüel kişiler değil sadece latince dersi alan arkdaşlar. Richard hikayenin başından beri bizi kendini manüpile ettiği gibi manüpile ediyor ve herkese bu romatize edilmiş kişileri anlatıyor. Bence Heny nin çok fazla romatize edilmeside burdan geliyor.
Neyse genel fikir anlaşımışsa çokta konuşmaya gerek yok konuşmak istersen en büyük gizli tarih fanı buradaa