Son zamanların en iyi çocuk kitabı! /670. İncelemeÇocuk Edebiyatı
"Oralarda fazla konuşmak ayıp..." diyor 
Şermin Yaşar Anadolu'nun küçük bir köyündeki yaşamını anlatırken, "Epey bir süre izledim, dinledim, şaşırdım ve yaşadım." Ve her kitap bir yaşanmışlığın ürünü, onun yaşanmışlığı, bizim yaşanmışlığımız! Hepimiz biraz Lo'yuz. Okudukça fark edecek, kendinizi bulmuşken kendinizden geçeceksiniz!
"Her gün daha çok üzülüyordum, her gün daha çok, her gün bir önceki günden daha çok."
Çocukken en büyük hayaliniz neydi?
Kolay oldu mu "okula gitmek" sizin için?
Yoksa imkansızlıklar içinde mi büyüdünüz?
Mevsimlik tarım işçilerini bilir misiniz? Nerede aş var oraya düşer yolları, hangi mevsim iş var orada olur evleri. Sahi, olur muydu evleri? "Bugüne kadar annem bana odamı toplamadığım için hiç kızmadı. Çünkü kendime ait bir odam yok. Annem ve babamla birlikte tek göz odalı bir çadırda yaşıyoruz." "Köylü değil çadırlıyız, çiftçi değil işçiyiz." Sabahları güneşle kalkan, kaldırılan insanların hikâyesi... Gün ışığını israf etmekten korkan. "Güneş doğdu! Hazır güneş doğmuşken kalkın ve çalışın. Gün ışığını ziyan etmeyin! Ne kadar çalışsak o kadar kâr." Yüksel... Ona takılan ismiyle "Lo". Yegâne hayali okumak... Ama bunu kimseye anlatamıyor. Hani Şermin Yaşar hayatını anlatırken diyor ya, "Oralarda fazla konuşmak ayıp."
"Her gün daha çok üzülüyordum, her gün daha çok, her gün bir önceki günden daha çok."
Dokuz yaşımda başladım okula, yaşadığım yerde okul yok. Baktılar ilkokul öğretmenimin tabiriyle "karta kaçacağım", dedemler aldı beni okula göndermek için. Onların yaşadığı yerde de okul yok, bir şekilde taşımalı olarak başladı okul maceram. Yazları yaylaya göçüyor, kışları obaya iniyoruz. Hiç unutmam gaz lambası ışığında okuma çalışmalarımı. Suyu pınardan doldurup geliyoruz. Çeşme dedemin ahşap evinin önünde. Her sabah güneşle birlikte kalkıyor su doldurmaya gelen insanları izliyorum. Ninem, "yatsana, işe yarasan bu saatte kalkmazsın," diyor. Ama o kadar güzeldi sabahın serinliğinde o insanları izlemek. Akşamları çardakta oturup pilli radyoyu dinliyoruz. Tanımadığım dünyadan haberler getiriyor bana. Çok sonradan anladım o günlerin en güzel günlerim olduğunu. Şimdi Lo'yu okuyunca içim burkuldu, çocukluğumu gördüm onda. Eminim hepinizde bir parçası var. Kolay yollardan geçmedik, kolay günler görmedik.
"Oysa ben iyi değildim.
Hiç iyi değildim.
Ertesi gün daha da kötü olacaktım."
Lo'nun hikâyesi bu, rol çalmak istemem. Mevsimlik tarım işçilerinin mücadelesi. Okul nedir görmemiş, tiyatro nedir bilmemiş. Ev bile değil en büyük hayalleri, rahat oturacak bir yer: "Eğer bir gün zengin olursam, sabahtan akşama kadar sandalyede oturacağım." İnsanların en büyük yanlışı neydi biliyor musunuz? "Geldikleri yeri unutmak." Bir çocuğun gözüyle şahitlik ediyorsunuz o mücadeleye. Onun heyecanlarını, hayallerini yaşıyorsunuz. Onunla hayal kırıklığına uğruyor, onunla bir hayvanın başını okşuyorsunuz. Ne dersiniz, Lo'nun okul hayali gerçek olur mu? Peki ya sonra?
Böylesini okumamıştım uzun zamandır. Sindirip üzerine bir şeyler yazmak iki günümü aldı. İçinizin derinliklerinde hissedeceksiniz.
Şermin Yaşar Anadolu'nun küçük bir köyündeki yaşamını anlatırken, "Epey bir süre izledim, dinledim, şaşırdım ve yaşadım." Ve her kitap bir yaşanmışlığın ürünü, onun yaşanmışlığı, bizim yaşanmışlığımız! Hepimiz biraz Lo'yuz. Okudukça fark edecek, kendinizi bulmuşken kendinizden geçeceksiniz!
"Her gün daha çok üzülüyordum, her gün daha çok, her gün bir önceki günden daha çok."
Çocukken en büyük hayaliniz neydi?
Kolay oldu mu "okula gitmek" sizin için?
Yoksa imkansızlıklar içinde mi büyüdünüz?
Mevsimlik tarım işçilerini bilir misiniz? Nerede aş var oraya düşer yolları, hangi mevsim iş var orada olur evleri. Sahi, olur muydu evleri? "Bugüne kadar annem bana odamı toplamadığım için hiç kızmadı. Çünkü kendime ait bir odam yok. Annem ve babamla birlikte tek göz odalı bir çadırda yaşıyoruz." "Köylü değil çadırlıyız, çiftçi değil işçiyiz." Sabahları güneşle kalkan, kaldırılan insanların hikâyesi... Gün ışığını israf etmekten korkan. "Güneş doğdu! Hazır güneş doğmuşken kalkın ve çalışın. Gün ışığını ziyan etmeyin! Ne kadar çalışsak o kadar kâr." Yüksel... Ona takılan ismiyle "Lo". Yegâne hayali okumak... Ama bunu kimseye anlatamıyor. Hani Şermin Yaşar hayatını anlatırken diyor ya, "Oralarda fazla konuşmak ayıp."
"Her gün daha çok üzülüyordum, her gün daha çok, her gün bir önceki günden daha çok."
Dokuz yaşımda başladım okula, yaşadığım yerde okul yok. Baktılar ilkokul öğretmenimin tabiriyle "karta kaçacağım", dedemler aldı beni okula göndermek için. Onların yaşadığı yerde de okul yok, bir şekilde taşımalı olarak başladı okul maceram. Yazları yaylaya göçüyor, kışları obaya iniyoruz. Hiç unutmam gaz lambası ışığında okuma çalışmalarımı. Suyu pınardan doldurup geliyoruz. Çeşme dedemin ahşap evinin önünde. Her sabah güneşle birlikte kalkıyor su doldurmaya gelen insanları izliyorum. Ninem, "yatsana, işe yarasan bu saatte kalkmazsın," diyor. Ama o kadar güzeldi sabahın serinliğinde o insanları izlemek. Akşamları çardakta oturup pilli radyoyu dinliyoruz. Tanımadığım dünyadan haberler getiriyor bana. Çok sonradan anladım o günlerin en güzel günlerim olduğunu. Şimdi Lo'yu okuyunca içim burkuldu, çocukluğumu gördüm onda. Eminim hepinizde bir parçası var. Kolay yollardan geçmedik, kolay günler görmedik.
"Oysa ben iyi değildim.
Hiç iyi değildim.
Ertesi gün daha da kötü olacaktım."
Lo'nun hikâyesi bu, rol çalmak istemem. Mevsimlik tarım işçilerinin mücadelesi. Okul nedir görmemiş, tiyatro nedir bilmemiş. Ev bile değil en büyük hayalleri, rahat oturacak bir yer: "Eğer bir gün zengin olursam, sabahtan akşama kadar sandalyede oturacağım." İnsanların en büyük yanlışı neydi biliyor musunuz? "Geldikleri yeri unutmak." Bir çocuğun gözüyle şahitlik ediyorsunuz o mücadeleye. Onun heyecanlarını, hayallerini yaşıyorsunuz. Onunla hayal kırıklığına uğruyor, onunla bir hayvanın başını okşuyorsunuz. Ne dersiniz, Lo'nun okul hayali gerçek olur mu? Peki ya sonra?
Böylesini okumamıştım uzun zamandır. Sindirip üzerine bir şeyler yazmak iki günümü aldı. İçinizin derinliklerinde hissedeceksiniz.··
8,2bin Gösterim
8 Yorum
Lütfen giriş yapınız.
Çokça dokunan yerler okudum. Bende Çiftçi kızı olarak büyüdüm güneş çok değerlidir bizde de toprak emek ne demek çok iyi biliriz lo ile tanışmak istiyorum teşekkür ederiz bir kahramana daha merhaba diyicem inşallah 🙏
İncelemeniz sonuna kadar okunmaya değer bir inceleme olmuş. Kullandığınız kelimeler oldukça etkileyici. Elinize emeğinize sağlık.
Reklam
Şermin Yaşar’ın henüz okuduğum tek kitabı Söyleme Bilmesinler. Ben de etkisini epey bir süre hissettim üzerimde. Kahramanların her biri ile ayrı ayrı sırdaş oldum, empati yaptım ve çokça hüzünlendim.
İncelemeniz için teşekkürler, Lo da artık okuyacaklarım arasında.