Şermin Yaşar, “Gelirken Ekmek Al” adlı öykü kitabında gündelik hayatın içinden gelen karakterleri, doğal diyalogları ve insan ilişkilerini samimi bir dille işliyor. 18 öyküden oluşan bu kitap, okuyucusuna kimi zaman nostaljik bir hüzün, kimi zaman kahkaha, kimi zaman da beklenmedik bir sarsıntı yaşatıyor.
TEMALAR VE İÇERİK
Şermin Yaşar’ın öyküleri, Türk toplumunun çeşitli sosyal sınıflarından ve yaş gruplarından karakterleri barındırıyor. Yazar, mahalle kültürü, aile bağları, ebeveyn-çocuk ilişkileri, aşk, hayal kırıklıkları ve hayatın sürprizlerini işleyerek, okuyucunun kendinden bir şeyler bulabileceği hikâyeler sunuyor.
Ana Temalar:
• Aile ve ebeveyn-çocuk ilişkileri: “Gelirken Ekmek Al” öyküsünde, uzun yıllardır eve dönmeyen bir babanın gelişi ve ailesinin bu dönüşe olan tepkisi anlatılıyor.
• Platonik aşklar ve pişmanlıklar: “Diğer Müjdatlar Gibi” öyküsünde, sevdiği kadını başkasıyla evlenmek zorunda kalan bir adamın iç dünyasına giriyoruz.
• Toplumsal baskılar: “Barıştık” öyküsü, gençlik aşklarını yaşayamayarak zoraki evlilikler yapan bireylerin trajedisini yansıtıyor.
• Kadınların toplumsal konumu: Kadın karakterlerin yer yer çaresizliği, yer yer de güçlü ve mücadeleci tavırları kitapta sık sık işleniyor.
• Nostalji ve geçmişe özlem: “Bize Bi’ Çay” öyküsünde, geçmişin sıcaklığına ve küçük anların değerine vurgu yapılıyor.
• Sıradan olaylardan büyük anlamlar çıkarma: Örneğin, “Çıkmaz Demeyin” adlı hikâyede, piyango kazanma umudunun her yıl süregelen bir hayal kırıklığına dönüşmesi anlatılıyor.
Güçlü Yönleri:
• Hayattan kesitler sunan karakterler: Kitaptaki hikâyeler, “herkesin mahallesinde karşılaşabileceği” insanların öykülerini anlatıyor. Karakterler doğal, içten ve tanıdık geliyor.
• Samimi dil ve akıcılık: Şermin Yaşar, hikâyelerini oldukça rahat okunabilen bir üslupla kaleme almış. Mizahi dokunuşları ve ironileri, ağır konuları bile keyifli hale getirebiliyor.
• Duygusal derinlik: Kitapta yer alan öykülerin çoğu, okurun içini ısıtan veya hüzünlendiren bir duygusal yoğunluk taşıyor.
• Beklenmedik sonlar: Yazar, bazı öykülerde ters köşe yaparak şaşırtıcı ve düşündürücü final sahneleri kurguluyor.
ANLATIM VE ÜSLUP
Şermin Yaşar’ın en güçlü yönlerinden biri, doğal diyaloglar oluşturmasıdır. Konuşma dilini ustalıkla kullanarak, karakterlerini gerçekçi hale getiriyor. İç monologları ve betimlemeleriyle, okuru hikâyenin içine çekiyor.
Dilin Kullanımı:
• Samimi, günlük konuşma dili: Şermin Yaşar, ağır edebi bir dil yerine, halkın konuştuğu dili kullanmayı tercih ediyor.
• İroni ve mizah: Kitabın birçok öyküsünde ince bir mizah var. Örneğin, “Olanlar Oldu” hikâyesi, komik bir olay örgüsüne sahip.
• Duygusal yoğunluk: Örneğin, “Yine Muazzez” adlı öyküde, geçmişe duyulan özlem ve kayıpların acısı hissediliyor.
Anlatım Güçlü Mü?
Evet. Şermin Yaşar, duygu geçişlerini çok iyi yapabiliyor. Okuyucu, bir hikâyede kahkaha atarken diğerinde gözleri dolabiliyor. Özellikle kısa cümlelerle yoğun duygular aktarma konusunda oldukça başarılı.
ZAYIF YÖNLERİ VE ELEŞTİRİLER
Her ne kadar kitap başarılı bir anlatıma sahip olsa da, bazı noktalarda eleştirilebilir.
Tekrar Eden Temalar
Bazı öyküler, benzer duygu durumlarını işlediği için birbirine çok benziyor. Örneğin, nostalji, aile bağları ve eski aşklar etrafında dönen birkaç hikâye, aynı hissi tekrar yaşatabiliyor. Hikâyelerin hepsi duygusal yoğunluğa sahip olsa da, farklı konulara daha fazla yer verilse çeşitlilik artabilirdi.
Bazı Hikâyelerde Yüzeysellik
Şermin Yaşar’ın bazı hikâyeleri, bir noktada bitiyor ama yeterince derinleşmiyor. Özellikle güçlü karakterlere sahip öykülerden bazılarının daha detaylı işlenmesi ve olay örgüsünün biraz daha genişletilmesi, kitabı daha etkileyici hale getirebilirdi.
Fazla Basit Anlatım
Hikâyelerin akıcı olması iyi bir şey, ancak bazen fazlasıyla basit kaçabiliyor. Daha derin, edebi bir anlatım bekleyen okuyucular için fazla “kolay” bir okuma sunabilir. Bu nedenle, kitap ağırlıklı olarak hızlı ve rahat bir okuma yapmak isteyenlere hitap ediyor.
GENEL DEĞERLENDİRME
Kimler Okumalı?
• Günlük hayatın içinden samimi hikâyeleri sevenler
• Aile bağları, mahalle kültürü ve nostaljik anılardan hoşlananlar
• Duygusal ama aynı zamanda ironik ve mizahi anlatımları sevenler
• Uzun soluklu romanlar yerine kısa ve etkileyici öyküler tercih edenler
Kimler İçin Yeterli Gelmeyebilir?
• Daha derin, edebi ve sembolik anlatımlar arayanlar
• Klasik veya felsefi öyküler bekleyen okuyucular
• Deneysel ve sürrealist hikâyeler sevenler
Kitaptaki Öyküler ve Değerlendirmeleri:
1. Gelirken Ekmek Al: Kitaba adını veren bu öyküde, 16 yıldır evde olmayan bir babanın dönüşü ve ailesinin bu dönüşe hazırlığı anlatılır. Annenin büyük bir heyecanla kocasını beklemesi ve kızının gözünden aktarılan bu hikâye, duygusal bir atmosfer sunar. 
2. Diğer Müjdatlar Gibi: Mobilyacı Müjdat’ın platonik aşkı ve annesinin baskısıyla başka biriyle evlenmesi konu edilir. Sevdiği kadına olan aşkını yıllarca içinde saklayan Müjdat’ın hikâyesi, derin bir aşkın izlerini taşır. 
3. Kız Kim?: Bir trafik kazası sonrası hastanede bekleyen yaşlı bir kadın ve gelini arasındaki diyaloglar üzerinden aldatılma gerçeği işlenir. Hikâye, beklenmedik bir sonla okuyucuyu şaşırtır. 
4. Yine Muazzez: Ağıt niteliğinde olan bu öykü, kaybedilen bir sevgilinin ardından duyulan özlemi ve hüznü dile getirir. 
5. Bize Bi’ Çay: Boşanmanın eşiğindeki bir çiftin, anne ve babasının romantik ilişkisine tanıklık etmesiyle yaşadıkları duygusal değişim anlatılır. Bir çay üzerinden hayatı paylaşmanın önemi vurgulanır. 
6. Barıştık: Mezara kadar süren bir küslük ve zoraki evlenen gelinlerin hikâyesi ele alınır. Gençliklerinde kardeş gibi büyüyen iki yakın dostun, aşık oldukları kişilerle değil, diğerleriyle evlendirilmesi sonucu yaşananlar anlatılır. 
7. Sıcacık: Halim Bey üzerinden hayatın ticarethane gibi görülmesi ve üvey evladı Bahri’ye karşı olan soğuk tavrı işlenir. Bahri’nin sıcaklığına rağmen Halim Bey’in buz gibi tavrı, okuyucuyu düşündürür. 
8. Olanlar Oldu: Oğlunu evlendirmeye çalışan Sevilay Teyze’nin yaptıkları önce güldürür, sonra şaşırtır. Okuyucuya “bu kadar da olmaz” dedirten bir hikâye sunulur. 
9. Topuğumuz: Evini kiraya veren yaşlı bir adam olan Kamil Kanyoncu’nun pratik zekâsı ve yaşadığı olaylar üzerinden insan ilişkileri anlatılır. 
10. Çıkmaz Demeyin: Milli Piyango kazanma hayaliyle yaşayan bir adamın, her yıl yaşadığı hayal kırıklığı ve karısının gözlerindeki parıltı üzerinden evlilik ilişkileri işlenir. 
11. Aşk Olsun: Yıllardır kocasının kahrını çeken bir kadın ve çocuklarının hikâyesi anlatılır. Ömrünün son zamanlarında iyiye giden bir baba ile gerçeklerle yüzleşen çocukların hikâyesi, okuyucuyu derinden etkiler. 
12. Babam Yüzünden: Vefakâr bir babanın, kızı için yaptığı fedakârlıklar ve sonunda aldığı sürpriz hediye anlatılır. Gerçek babalığın ne olduğu üzerine düşündürür. 
13. Tüh!: Geleceği parlak görünen bir gencin, sadece bir “tüh” yüzünden hayatının nasıl değiştiği ve bunun üniversiteye hazırlanan gençlerin hayatını nasıl etkilediği anlatılır. 
14. Armağan’ın Hediyesi: Bir hizmetkârın basit ama eğlenceli hikâyesi. Merak uyandırırken, gerçeklerle insanı güldüren bir öykü sunar. 
15. Tuzlu Fıstık: İnsanların farklı psikolojik sorunları olabileceğini basit bir hikâye ile anlatır. 
16. Nihat ve Teselliperver Cemiyeti: Hayatımızda yer edinen, tanıdığımızı sandığımız ama aslında hiç tanımadığımız kişilerin öyküsü. 
17. Pekmez: Çapkınlık yapan orta yaşlı birinin, sonunda güldüren öyküsü. 
18. Aklımda: Karı koca arasında romantik bir şekilde başlayan ladesin ne kadar ileri gidebileceğini anlatan bu öykü, adına yakışır bir final yapar.
“Gelirken Ekmek Al”, okuması kolay, içten ve etkileyici bir öykü kitabı. Şermin Yaşar, mizah ve duygusallığı harmanlayarak, sade ama güçlü bir anlatımla günlük hayatın içindeki insanları gözler önüne seriyor. Kitap, okuyucunun hem hüzünlenmesine hem de gülümsemesine neden oluyor. Ancak, bazı hikâyelerde konuların benzerliği ve fazla basit bir anlatımın olması, kitabı eleştiriye açık hale getiriyor.
Puanlama (10 Üzerinden)
• Anlatım ve Dil: 9/10
• Öykü Çeşitliliği: 7/10
• Duygusal Etki: 9/10
• Mizah Kullanımı: 8/10
• Genel Değerlendirme: 9/10
Eğer kısa ama etkileyici öyküler okumak istiyorsanız, “Gelirken Ekmek Al” kesinlikle tavsiye edilebilecek bir kitap. Ancak daha derin, edebi ve çarpıcı anlatımlar arıyorsanız, belki de beklentilerinizi tam olarak karşılamayabilir.
Oguzhan DumanGelirken Ekmek AlŞermin Yaşar