Aristoteles’in Metafizik adlı kitabı, felsefe tarihinin en önemli eserlerinden biridir. Metafizik’in ilk cümlesi “İnsan doğası gereği bilmek ister.” şeklindedir. Bu ifade, insanın bilgiye ve hakikate yöneliminin doğuştan geldiğini vurgular. Daha sonra Aristoteles, “varlık nedir?” sorusunu sorar ve bu sorunun peşinden gider.
Kitap, 14 bölümden oluşur. Özellikle 11. ve 12. bölümler çok önemlidir. Aristoteles burada evrenin nasıl işlediğini, her şeyin neden var olduğunu ve bu nedenlerin başında bir ilk nedenin (Tanrı) bulunduğunu anlatır. Bu Tanrı, hiçbir şeye bağlı olmayan, değişmeyen ama her şeyi harekete geçiren bir varlıktır.
Aristoteles’in düşüncesinde “töz” denen bir kavram çok önemlidir. Töz, başka bir şeye ihtiyaç duymadan var olabilen, temel varlıktır. Yani bir şeyin ne olduğu değil, kendi başına var olması önemlidir. Öz dediğimiz şey ise tözün bir parçasıdır, onsuz düşünülemez.
Ayrıca Aristoteles, hocası Platon’un fikirlerini de eleştirir. Platon’un “idealar” dünyasını yeterli bulmaz ve bunun yerine kendi “form” anlayışını geliştirir. Yani gerçeklik hakkında daha somut ve mantıklı bir yol arar.
Bu kitap zamanla hem Batı dünyasında hem de İslam dünyasında çok etkili olmuştur. Farabi, İbn Rüşd ve Thomas Aquinas gibi düşünürler tarafından derinlemesine incelenmiş, felsefi düşüncenin gelişiminde çok büyük etki yaratmıştır. Metafizik, hayatı, evreni, Tanrı’yı ve insanı anlamaya çalışan derin bir kitaptır. Herkes için kolay bir okuma olmasa da, eminim herkesi fazlasıyla düşünmeye sevk edecek bir başyapıttır.
Kitabın ön sözünde ilgi çekici şöyle bir pasaj var:
"İbni Sina, bütün bilimlerde üstatlık derecesine ulaştıktan sonra ele aldığı Metafizik’i kırk defa okumasına ve tamamen ezberlemesine rağmen anlamamış olduğunu belirtir."
Son olarak, ben bu kitabı Prof. Dr. Ahmet Arslan'nın çevirisinden okudum. Herkese bu baskıdan okumasını tavsiye ederim çünkü 700 sayfalık kitabın nerdeyse her sayfasının yarısı Ahmet Arslan'ın dipnotlarıyla doluydu :D
Anlaşılmayan yerleri çok güzel açıklamış. Ülkemizin yetiştirdiği en önemli felsefeci ve düşünürlerden olan Prof. Dr. Ahmet Arslan'a sağlık ve başarılar diliyorum.
Aristotales'in belki de en önemli kitabını Felsefeye ilgi duyan herkese tavsiye ederim.
Kitaba 8.9/10 Puan veriyorum..
MetafizikAristoteles · Divan Kitap · 2017731 okunma