Wodehouse Güldürmeye Devam Ediyor: "Eşsiz Jeeves"Edebiyat
Ünlü İngiliz mizah ve hiciv yazarı P. G. Wodehouse’un “Jeeves” serisinin ilk kitabı “Adamım Jeeves”i bu yılın başında okumuştum. Serinin ikinci kitabı “Eşsiz Jeeves”i ise geçenlerde tamamladım. Wodehouse, zengin aristokratlarla ince ince alay eden meşhur uşak Jeeves üzerinden ateş etmeye devam ediyor.
İlk kitapta sekiz öykü vardı: Dördü kitabın ana karakteri olan Bertie Wooster – Jeeves ile ilgiliyken kalan dördü Bertie’vari bir tip olan Reggie Pepper ile ilgiliydi. Serinin bu ikinci kitabında 18 öykü bulunuyor.
Kitaptaki ana kişiler yine aristokrat Bertie Wooster ile onun sadık ve zeki uşağı Jeeves. Bunun yanında Bertie’nin belalısı Agatha Hala –ilk kitapta olduğu gibi- tüm görkemiyle sayfalara yansıyor. Tüm görkemiyle diyorum çünkü Agatha Hala otoriter, kararlı ve gelenekçi bir İngiliz üst sınıfının kendisidir. Bertie'yi “ıslah etme” misyonu edinmiş, onun savurgan ve sorumsuz yaşamdan kaçmaktan hoşlanmayan, baskın bir figürdür. Sert mizacı ve keskin diliyle, Bertie'nin en çok çekindiği karakterlerden biridir. Öykülerde sık sık karşımıza çıkan diğer kişi ise Bertie’nin okul arkadaşı Bingo’dur. Bingo neşeli, romantik, dürtüsel ve biraz saf bir genç aristokrattır. Sürekli âşık olan, yeni aşklarıyla evlenme hayalleri kuran ve genellikle bu zamanda başını belaya sokan bir karakterdir. Zengin Bertie'nin aksine maddi olarak amcasına bağımlı olan Bingo, Bertie’yi aşk maceralarının içine sürükleyecek ve onun tatlı bela arkadaşı olmaya devam edecektir.
Wodehouse, ilk kitapta yaptığını yapmaya devam eder: Zeki, hafif, oldukça mizahi diliyle Bertie’nin Bingo ya da Agatha Hala yoluyla başına gelen olayları çözmesi için sahneye Jeeves’i davet eder. Son derece sadık bir uşak rolündeki Jeeves, tüm hikâyelerin gizli kahramanıdır. Zekidir, hızlı düşünür ve mütevazıdır. Bertie, onu çok sevse de bazı öykülerde aralarının bozuk olması dolayısıyla onun bulduğu çözümleri neden kendisinin bulmadığına hayıflanır. Aralarının bozuk olma sebebi de tam Wodehouse’a göre bir nedenden kaynaklanır: Bertie’nin giyiminden kuşamına tüm detaylarıyla ilgilenen Jeeves, kendisine sormadan Bertie’nin giydiği mor çoraplar ya da taktığı tozluklardan ötürü Bertie’ye küser.
Öykülerde İngiliz üst sınıf toplumunun yaşadığı suni hayat mizah yoluyla eleştirilir. Öykülerde zaman dışı bir atmosfer söz konusudur. Her ne kadar 20. yüzyılın başını anlatır görünse de gerçek dünyadaki siyasi veya ekonomik sorunlardan büyük ölçüde bağımsız, idealize edilmiş bir dönemde geçen olaylar nostalji duygusunu da tetikler.
Kitapta her ne kadar 18 öykü varsa da her iki öyküyü bir öykü olarak teyelleyip okumak da mümkün. Zira bir öyküde başlayan olaylar hemen sonrasındaki öyküde de devam eder. Agatha Hala’nın Bertie’yi evlendirme çabaları ve Bertie’nin Jeeves desteğiyle bu planı bozması; Bingo’nun sürekli olarak yepyeni kişilere âşık olması ve hepsinin hayatının aşkı olarak görüp onlarla evlenme planı yapması ama bu planların lord amcası tarafından veto edilmesi; Agatha Hala’nın Bertie’ye tanımladığı görevlerden Bertie’nin sıyrılma çabası, Bingo önderliğinde oynanan ve her zaman başarısızlıklarla sonuçlanan bahis oyunları… Bu eksende dönen olaylara yanlış anlaşılmalardan doğan komik, Wodehouse’un insanı birden sarıveren ritmik bir dil ve derin değil hafif entrikalar eşlik eder.
Wodehouse, “Eşsiz Jeeves”te, hayatın sillesini her gün yiyen bu toprakların insanlarını da gülümsetmeyi, anlattığı neşeli ve kıvrak zekâ ürünü olaylarla günümüzü güzelleştirmeyi başarıyor.
Serinin devam kitaplarını da Yedi Yayınları’ndan bekliyorum. Işıl Özbek Arslan’ın kusursuz çevirisi ve bir tablo gibi izlediğim kitap kapağının güzelliğini de vurgulamadan geçmeyeyim.
·
70 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.