Megasonik Siklon: "Büyük politika ve zararları": Büyük politika ve zararları Nasıl ki savaşın ve savaş hazırlığının bir halka verdiği en büyük zararlar savaşın masrafları, ticaretteki durgunluk değil, – sekiz Avrupa devleti yıllık iki üç milyarlık bir meblağı bu iş için harcadığına göre, bu zararlar ne kadar büyük olsa da – mevcut orduların bakımı da değil, her yıl olağanüstü büyük bir sayıdaki en yetenekli, en güçlü kuvvetli, en çalışkan erkeğin asker olmak için asıl uğraşılarından ve mesleklerinden uzak kalmasıysa; büyük politika yapmaya ve en güçlü devletler arasında kararlı bir ses yükseltmeyi güvenceye almaya koyulan bir halk da en büyük zararı genellikle zarar görülen noktalardan görmez. Bu andan itibaren en seçkin yeteneklerinden bir bölümünü "vatan sunağına" ya da ulusal şan hırsı sunağına kurban verdiği doğrudur, oysa şimdi politikanın yuttuğu bu yeteneklere eskiden başka etkinlik alanları açıktı. Bu kamusal toplu kurban vermenin yanı sıra ve aslında ondan daha da korkunç bir biçimde, aynı anda yüz bin sahnede sürekli oynanan bir oyun vardır: böyle politik şan hırsı içindeki bir halkın her yetenekli, çalışkan, zeki, gayretli insanı, bu hırsın etkisi altında kalır ve artık eskisi gibi tamamen işine veremez kendini: her gün kamusal esenliğe ilişkin yeni bir soru ve sorun, her bir yurttaşın kafa ve yürek sermayesinden gündelik bir kesintiyi yutar: tüm bu bireysel enerji ve çalışma kurbanlarının ve zararlarının toplamı öyle muazzamdır ki, bir halkın politik yükselişi tinsel bir yoksullaşmayı ve donuklaşmayı, büyük konsantrasyon ve tek yanlılık gerektiren yapıtlar açısından daha düşük bir verimliliği adeta zorunlu olarak getirir beraberinde. Sonunda şu soruyu sorabiliriz: Ulusun bu kaba ve rengârenk çiçeğine, toprakları şimdiye dek bereketli olan daha soylu, daha narin, daha zeki bitkilerin ve atların feda edilmesi gerekiyorsa, bütünün...

Büyük politika ve zararları

Nasıl ki savaşın ve savaş hazırlığının bir halka verdiği en büyük zararlar savaşın masrafları, ticaretteki durgunluk değil, – sekiz Avrupa devleti yıllık iki üç milyarlık bir meblağı bu iş için harcadığına göre, bu zararlar ne kadar büyük olsa da – mevcut orduların bakımı da değil, her yıl olağanüstü büyük bir sayıdaki en yetenekli, en güçlü kuvvetli, en çalışkan erkeğin asker olmak için asıl uğraşılarından ve mesleklerinden uzak kalmasıysa; büyük politika yapmaya ve en güçlü devletler arasında kararlı bir ses yükseltmeyi güvenceye almaya koyulan bir halk da en büyük zararı genellikle zarar görülen noktalardan görmez. Bu andan itibaren en seçkin yeteneklerinden bir bölümünü "vatan sunağına" ya da ulusal şan hırsı sunağına kurban verdiği doğrudur, oysa şimdi politikanın yuttuğu bu yeteneklere eskiden başka etkinlik alanları açıktı. Bu kamusal toplu kurban vermenin yanı sıra ve aslında ondan daha da korkunç bir biçimde, aynı anda yüz bin sahnede sürekli oynanan bir oyun vardır: böyle politik şan hırsı içindeki bir halkın her yetenekli, çalışkan, zeki, gayretli insanı, bu hırsın etkisi altında kalır ve artık eskisi gibi tamamen işine veremez kendini: her gün kamusal esenliğe ilişkin yeni bir soru ve sorun, her bir yurttaşın kafa ve yürek sermayesinden gündelik bir kesintiyi yutar: tüm bu bireysel enerji ve çalışma kurbanlarının ve zararlarının toplamı öyle muazzamdır ki, bir halkın politik yükselişi tinsel bir yoksullaşmayı ve donuklaşmayı, büyük konsantrasyon ve tek yanlılık gerektiren yapıtlar açısından daha düşük bir verimliliği adeta zorunlu olarak getirir beraberinde. Sonunda şu soruyu sorabiliriz: Ulusun bu kaba ve rengârenk çiçeğine, toprakları şimdiye dek bereketli olan daha soylu, daha narin, daha zeki bitkilerin ve atların feda edilmesi gerekiyorsa, bütünün (sadece öteki devletlerin yeni devden korkusu olarak ve ulusal ticaret ve ulaşım esenliğinin, dış ülkelerde zorla elde edilmiş teşviki olarak ortaya çıkan) tüm bu yükselişine ve görkemine değer mi?

Sayfa 284 - Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları·Kitabı okudu

Felsefe-Düşünce

İnsanca, Pek İnsanca 1 Friedrich Nietzsche

53 Gösterim

Yorumlar

Lütfen giriş yapınız.