“Bir katil olmaktan daha aşağılık bir şey varsa, o da bir başkasının canını dahi yakamayacak bir insandan bir katil yaratmaktır.”
Albert Camus’nun Adiller oyununu bu sözle bitirmesi, sadece bir kitap cümlesi olmaktan çıkıp yüreğime kazındı. Oyun Çarlık Rusya’sında geçse de, bu söz beni 68 kuşağının ışık saçan gençlerine götürdü: ;Denizlere, Sinanlara, Mahirlere, Hüseyinlere, Yusuflara...
Onlar sadece birer üniversite öğrencisiydi. En başarılı okullarda okuyorlardı. Zeki, sorgulayan, adalet ve özgürlük isteyen gençlerdi. Atatürk’ten sonra ülkenin neden geriye gittiğini fark etmişlerdi. Ama karşılarında halkı kandıran, cahilliğe ve ABD'ye teslim olmuş iktidarlar vardı. Bozulmuş Emevi dini 1000 yıldır bu topraklarda nasıl ki Anadolu insanının iki yakasını bir araya getirmediyse, bu zehirden ülkece arınmadıkça daha binlerce yıl boyunca ne yazık ki ilerleme olmayacaktır. Bu Emevi geleneğinden beslenen ve halkı yüzyıllardır uyuşturan anlayış, Anadolu'nun kaderini kararttı. Son bin yıla baktığımızda (Selçukludan Osmanlı’ya, oradan Cumhuriyet’e) Atatürk dönemi dışında kalıcı bir ilerleme göremiyoruz. Çünkü mesele Atatürk değil, onun halk için attığı cesur adımlar ve devrimlerdi. Biat etmeyen, düşünen, hak arayan bir toplum inşa etmeye çalıştı.
Camus'nun Adiller oyunu, işte bu mücadeleyi evrensel bir çerçevede ele alıyor. 1905’te Çarlık Rusya’sında geçen oyun, Çar’a suikast düzenlemek isteyen bir devrimci grubu konu alır. Kitabın baş karakteri, bana hep Deniz Gezmiş’i anımsatan Yanek Kaliayev'dir. İlk denemede, arabada çocukları görünce bombayı atmaz. Çünkü devrim, masumların ölümüyle kirlenmemelidir. Grup içinde bu tutum tartışılır. Bir sonraki girişimde sadece Çar’ın bulunduğu araca bombayı atar, başarılı olur ama yakalanır. İşkenceye, tehdide, işbirliği tekliflerine rağmen boyun eğmez. İnandığı değerler uğruna tıpkı Deniz Gezmişler gibi başı dik gider darağacına.
İnsanlık onuru, korkudan büyüktür.
Kitaba 9.1/10 puan veriyorum.
AdillerAlbert Camus · Can Yayınları · 2018962 okunma
Bravo👏👏👏
Kitabı çok merak ettim, Düşünen, sorgulayan ve hak arayan insanlar vurgusu da, yorumunuz da çok fiyakalı olmuş
İnsanlık onuru, korkudan büyüktür!
Keşke bunu herkes anlayabilse