ŞelaledeFelsefe
Bir şelaleye bakarken, dalgaların sayısız bükülüşünde, kıvrılışında ve kırılışında istencin ve keyfiliğin özgürlüğünü gördüğümüzü düşünürüz; oysa hepsi zorunludur, her devinim matematiksel olarak hesaplanabilir, insan eylemlerinde de durum böyledir; her şeyi bilen birisi olsaydık, her eylemi önceden hesaplayabilecektik: bilginin ilerlemesini, her yanılgıyı, her kötülüğü de. Eyleyen kişi, keyfilik yanılsaması içindedir elbette; bir an için dünyanın tekerleği dursa ve her şeyi bilen, hesaplayan bir anlama yetisi bu moladan yararlanmak için orada bulunsaydı, her varlığın geleceğini en uzak zamanlara dek anlatabilir ve söz konusu tekerleğin bırakacağı her izi işaretleyebilirdi. Eyleyen kişinin kendisi hakkındaki yanılgısı, özgür istenç kabulü de, bu hesaplanabilir mekanizmaya dahildir.
·
69 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.