Victor Hugo'nun “Küçük Napolyon” (orijinal adıyla "Napoléon le Petit") adlı eseri, siyasi eleştiri içeren bir denemedir. 1852 yılında yazılmış bu kitap, Hugo'nun III. Napolyon (Louis-Napoléon Bonaparte)’a karşı keskin, müstehzi, asi ve politik eleştirilerini içerir. Kitap Hugo’nun sürgünde yazdığı bir eserdir.
Victor Hugo III. Napolyon’un 2 Aralık 1851’de yaptığı darbeyi sert biçimde eleştirir. Cumhuriyetçi bir sistemin seçimle iş başına gelen bir kişi tarafından yıkılmasını, “Cumhuriyet’e ihanet” olarak görür.
Eserin ismi olan Küçük Napolyon aslında alaycı bir ifadedir.. Hugo, III. Napolyon’u büyük amcası olan Napolyon Bonapart ile kıyaslar ve ona “küçük” diyerek hem fiziksel hem de siyasal olarak onun gölgesinde kaldığını ima eder. Büyük Napolyon bir fatihken, Hugo’ya göre Küçük Napolyon bir sahtekardır.
Victor Hugo'nun diğer eserlerini okuyan okuyucu için bu eser bir alt metin görevi görür. Örneğin Sefiller'de halk ayaklanması esnasında kurulan barikatları ve halkın verdiği ölümüne mücadeleyi hatırlamaya yardımcı olur Küçük Napolyon . Böylece Hugo'nun sadece hikâye ya da romantik bir metin yazarı olmadığını anlar. Kısacası Hugo meseleler karşısında öylece durup duran bir izleyici ve yahut bir olay betimleyicisi değil, halkın ta kendisidir.
Kitabı okurken Hugo'nun, bir diktatörün resmini çizdiğini görüyorsunuz; III. Napolyon...
Fakat, keşke diyorsunuz, keşke Hugo yattığı yerden kalkıp, Ortadoğu diktatörlerini izelyebilme hakkı elde edebilseydi. Suriye'nin Esed'lerini, Irak'ın Saddam'larını, Mısır'ın darbeci Sisi'lerini... Sanırım o zaman III. Napolyon'a başka bir isim bulurdu. Esasen Ortadoğu dikta rejimleri ile, 1950'lilerin Fransa'sının dikta rejimi birbirine benzer, bi kaç farkla; kimyasal silahlar, Amerika destekli savaş stratejileri, toplu mezarlar... En büyük fark ise batının özgürlük çağrısına cevap veren halk ayaklanmalarının tersine Ortadoğu'ya bir türlü gelemeyen 'Arap Baharı'...
Küçük Napolyon, Hugo'nun Jean Valjean'nın, Gilliat'nın, Quasimodo'nun zihnî enerjisinin kaynağını daha iyi anlayabilmek adına isabetli bir eserdir.
Victor HugoKüçük Napolyon
Küçük NapolyonVictor Hugo · Kırmızı Kedi · 202420 okunma