"cogito, ergo sum"Felsefe
1641'de yayımlanan "İlk Felsefe Üzerine Meditasyonlar" ya da kısaca "Meditasyonlar" adlı bu eser, modern felsefenin temel taşlarından biri olarak kabul ediliyor. Bu eser, Descartes'ın her şeyden şüphe ederek başladığı ve bu şüphecilikten yola çıkarak kendisinin, Tanrı'nın ve dış dünyanın varoluşuna dair kesin bilgilere ulaşmaya çalıştığı entelektüel bir yolculuğun kaydını da tutar. Altı bölüme ayrılmış olan bu derinlemesine düşünce deneyi, bilginin temellerini sarsarak yeniden inşa etmeyi amaçlıyor. Ayrıca descartes'ın son dönemlerinde yazmış olduğu bir eser olduğu için akıcılık olarak biraz durgun aksa da felsefesini en iyi yansıtan eserlerinden birisi bana göre. Descartes, "Meditasyonlar"a o güne dek doğru kabul ettiği her şeyin ne kadar yanıltıcı olabileceğini fark ederek başlıyor. Duyularımızın bizi aldatabileceği, hatta uyanık olduğumuzu sandığımız anların bile bir rüya olabileceği ihtimali üzerinde duruyor. Bu radikal şüphecilik, bilginin üzerine inşa edilebileceği sarsılmaz, kesin bir temel bulma arayışının bir yöntemi olmasıyla rasyonal düşüncenin de pratik ussal dönüşümünü sunuyor. Descartes, şüphe etme sürecinin en uç noktasında, her şeyden şüphe etse bile şüphe eden bir "ben"in varlığından şüphe edemeyeceğini fark etmiş. Şüphe etmek bir düşünme eylemidir ve düşünebilmek için var olmak gerekir. Bu onu, felsefe tarihinin en meşhur önermelerinden birine ulaştırır: "Cogito, ergo sum" (Düşünüyorum, öyleyse varım). Bu, Descartes'ın şüphe denizinde bulduğu ilk sağlam kara parçası, yani ilk kesin bilgidir. Artık en azından düşünen bir töz olarak kendi varlığından emindir.
Kendi varlığını kanıtladıktan sonra Descartes, zihnindeki Tanrı fikrine yönelir. Kendisinin sonlu ve eksik bir varlık olduğunu, ancak zihninde sonsuz ve mükemmel bir varlık olan Tanrı fikrinin bulunduğunu belirtiyor. Ona göre, sonlu bir varlık sonsuz bir varlık fikrini kendi başına üretemez. Bu mükemmel fikir, ancak mükemmel bir varlık olan Tanrı tarafından zihnine yerleştirilmiş olabilir. Descartes, bu ve benzeri ontolojik ve kozmolojik argümanlarla Tanrı'nın varlığını kanıtlamaya çalışmış. Tanrı'nın aldatıcı olmamasından hareketle maddi dünyanın varlığının ve insanın zihin ve bedenden oluşan ikili doğasının ortaya konulmasını amaçlamıştı.
Son olarak "Meditasyonlar", okuyucuyu felsefi bir sorgulamanın içine çeken, aklın sınırlarını ve bilginin imkanını araştıran, Batı düşünce tarihinde bir dönüm noktası olmuş bir eser olduğu için her felsefe okuruna önerebileceğim bir eserdir.
·
12 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.