Kuyucaklı Yusuf
Tür : Toplumcu-Gerçekçi Roman
Tema : Yalnızlık, yabancılık hissi, adaletsizlik, insanlık onuru ve bastırılmış öfke, aşkın toplumsal çatışmalara kurban edilmesi, toplumun ikiyüzlülüğü, vicdan, hakikat ve güç dengesizliği.
Konusu : Bir kasaba... Sıcaktan ağırlaşmış duvarlar, dedikodularla zehirlenmiş sokaklar, adaletin bile sustuğu daracık mahkemeler...
İşte tam orada, bir cinayet mahallinde başlıyor Yusuf’un hikâyesi. Daha çocuk yaşta, anne babası gözleri önünde katledilen Yusuf, kasabanın kaymakamı tarafından evlat edinilir.
Ve işte o andan itibaren kasabanın ruhuna yabancı, kalıplara sığmayan bir çocuk büyümeye başlar.
Yusuf ne sevgiyle büyür ne şefkatle…
Ama içinde bir şey vardır: dimdik durma hâli.
Haksızlığa tahammülsüzlük, sessiz ama asil bir öfke.
Yıllar geçer, Yusuf artık delikanlı olur. Ve kasabanın kaymakamının kızı Muazzez ile aralarında yavaşça, ama içten içe büyüyen bir bağ başlar.
Bu bağ; aşk değildir sadece.
İki yalnız ruhun, iki karanlık suskunluğun birbirine yaklaşmasıdır. Ama bu aşk, küçük bir Anadolu kasabasının dar kafalarında, yozlaşmış bürokratlarında, dedikodu kazanlarında yaşamasına izin verilmeyecek kadar büyüktür.
Yusuf her şeyi bastırabilir ama adaletsizliğe boyun eğmeyi asla öğrenemez.
Ve işte o yüzden bu roman, bir aşk hikâyesinden çok bir karakter trajedisidir.
Karakterler ve Dönem :
Roman, Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki taşra hayatını yansıtır ama mesele sadece dönem değil, insanın kendiyle olan savaşını topluma karşı kaybetme ihtimalidir.
Yusuf : Dışarıdan sert, içeriden kırık. Sessiz ama gururlu. Düzenin dışında kalan bir duruş'tur Yusuf.
Muazzez: Masumiyetin ve cesaretin iç içe geçtiği genç bir kadın. Toplumun dayattığı “kadınlık rollerine” başkaldırıyor.
Şakir: Zengin ve şımarık. Gücün, paranın ve cezasızlığın temsili.
Kaymakam Salahattin Bey: Aydın gibi görünse de zayıf ve bencil. Yusuf için bir "baba" değil, bir “boşluk”.
Dil ve Anlatım Özellikleri :
Sade ama derin bir anlatım. Yoğun ruh çözümlemesi. Diyaloglar üzerinden karakter açılımı. Bastırılmış duyguların satır aralarından sızması. Dıştan çok iç dünyanın vurgulanması.
Son sözlerim ve kişisel değerlendirmem :
Kuyucaklı Yusuf bir roman değildir yalnızca. Bu, haklılığıyla yalnızlaşan insanların kitabıdır. Yusuf’ta öyle bir duruş vardır ki, bazen onun suskunluğu çığlık gibidir. Ve bazen aşkın bile bir insanı kurtarmaya yetmeyeceğini görürsün.
Sabahattin Ali, büyük cümlelerle değil, küçük bakışlarla anlatır derdini. Yusuf’un içindeki yangını da, Muazzez’in bir bakışta sönüşünü de öyle sade anlatır ki, işte o sadelik yakar insanı.
Ve romanın sonunda, Yusuf’un yaşadığı o zorunlu kopuş, bize edebiyatın en sarsıcı sonlarından birini verir. Çünkü bazen susmak bile bir haykırıştır. Ve Yusuf, bu dünyanın sesine değil, kendi vicdanının sesine sadık kalarak kaybeder.
Kişisel notum : 9/10
·
25 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.