Reşat Nuri Güntekin’in Yeşil Gece’si, medrese kökenli bir öğretmen olan Şahin Efendi’nin iç dünyasından yola çıkarak Anadolu’nun zihinsel dönüşüm sancılarını işler. Şahin Efendi, içinde yetiştiği medreselerin karanlığını görmüş, bu karanlığı aydınlatma gayesiyle yola çıkmıştır. Ancak bu çabası, kısa sürede ulemanın, softaların ve tutucu çevrelerin tepkisiyle karşılaşır. Çocukların akıllarına “yanlış fikirler” sokmakla, onları dinden uzaklaştırmakla suçlanır; devlet mekteplerini kapattırmak için türlü oyunlar devreye girer.
Roman boyunca bir yanda korkuları, çıkarları ve alışkanlıkları nedeniyle sessiz kalan kalabalık bir kitleyi; diğer yanda ise az da olsa doğruluktan şaşmayan, Şahin Efendi’ye destek olmayı göze alan birkaç kişiyi görürüz. Bir türbe yangını etrafında örülen iftiralar, mektepleri hedef alan komplolar, işgale doğru sürüklenen bir ülkenin karanlık günleriyle birleşir. Yunan işgali, Anadolu’nun direnişi ve Cumhuriyet’in eşiğindeki büyük dönüşüm, bireyin mücadelesiyle toplumsal çatışmaların iç içe geçtiği bir zeminde anlatılır.
Yeşil Gece, aşk hikâyelerine hiç yer vermeden, toplumsal gerçekçiliğin en yoğun örneklerinden biri olarak, hem dönemin hem de bugünün Türkiye’sine ayna tutuyor. Reşat Nuri’nin bu romanı, yazıldığı çağın çok ötesinde bir berraklık ve cesaretle, gericilik ve sömürüye karşı kalemin en güçlü direnişini sergiliyor. Bu direnişin merkezinde ise öğretmenler var: mektep muallimlerinin softalara karşı verdiği mücadele, aslında aydınlığın hiç sönmeyen meşalesini temsil ediyor. Ben de Şahin Öğretmen’den aldığım meşaleyle durmaksızın yoluma devam ediyorum. Ve eminim ki ne yol biter ne de aydınlık neferler.
#alıntılarım
“Fakat şahısların ölmesinden ne çıkardı? Fikirler yaşıyordu ya.”
“Demek ki ne istediğini bilen açık fikirli bir tek adamın bazen karışık düşünceli bütün bir kitleye karşı durabileceğine inanmakta haklıydı.”
“Ne istediğini ve ne yapacağını bilen sekiz on münevver insan; karanlık fikirli, karanlık maksatlı hesapsız cahil sürülerini dilediği gibi sevk ve idare edebilirdi.”
@inkilapkitabevi
#reşatnurigüntekin #yeşilgece #türkklasikleri #tavsiyekitaplarım
·
65 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.