"Baba hayat ner'de öğrenilir? Okul da bize öğretmiyorlar da." Hayatın öğretilemeyeceğini, öğretilebilme umuduyla guru tarzı kişilerin çevresine toplananlar ve yaşam yönergesi türündeki kitapları uyuşturucu bağımlıları gibi iz leyenler dışında, çoğumuz biliyoruz. Eskiden gelenekler, nasıl yaşanacağı konusunda insanların önüne bazı kurallar koyardı, bazı çerçeveler sınırlarında içinin nasıl doldurulacağını yine de ki şiye bırakarak. Kurallara uymanın da, uymamanın da bedelleri vardı, kabul edilebilmek için kendini ortadan silmekten, tepkisel tavırlar sonucu dışlanmaya kadar değişebilen. Bugün ortak bazı değerler varlıklarını hâlâ sürdürse de, daha önce de vurguladığım gibi, giderek artan sayıda insan nasıl yaşayabilecekleri konusun da neredeyse tek başına bırakılmış durumda, cemaatçilikten marjinalliğe kadar uzanan bir yelpazede üzerinde durabilecekleri bir zeminin arayışıyla.