"DİŞİ ÖRÜMCEK"
"İnsan, başkalarından ziyade kendini aldatmaya uğraşan bir mahluktur; herkesten önce nefsine karşı yalan söylemekle vaktini geçirir."
Bir kadının cazibesine, bir erkeğin zaaflarına ve insan ruhunun karanlık labirentlerine yolculuk…
Refik Halid Karay, güçlü gözlem yeteneği ve ince mizahı ile Türk edebiyatında kendine özgü bir yer edinmiş bir yazar. Dişi Örümcek ise onun kaleminin en dikkat çekici örneklerinden biri. 1950’lerin başında geçen roman, ilk bakışta bir “aşk romanı” gibi görünse de aslında çok daha derin bir çözümleme sunuyor. Olaylar, 1950’lerin başında Suriye’de geçiyor. Romanın kahramanları çoğunlukla Türk ve Ermeni kökenli; yerel halk ise eserde arka planda kalıyor. Bu yönüyle roman, dönemin diplomatik çevrelerinin iç yüzüne ve “yüksek sosyete”nin yüzeysel ilişkilerine ışık tutuyor.
Eserin merkezinde, genç, evli ve iki çocuk annesi Nurper var. İlk bakışta sessiz, hatta biraz beceriksiz bir kadın izlenimi verse de, zamanla onun zekâsı ve güçlü cinsî cazibesi ortaya çıkıyor. Nurper, çevresindeki erkekleri kendine âdeta tutsak eden, onların zayıflıklarından beslenen, sevdiği erkeklere acı çektirmekten haz duyan, isterik ve tutarsız bir karakter. Onun cazibesi, sadece bireyleri değil, Lübnan’daki diplomatik çevreleri bile etkisi altına alıyor. Nurper’in etrafında dönen erkeklerden biri de Viskonsül (Konsolos Yardımcısı) Hayati Bey.
Nurper’in aşk kaçamakları, yalanları, aldatmacaları ve fütursuz davranışları, çevresindeki erkeklerin hayatını altüst ederken; bizler, bu çarpık ilişkiler ağını Hayati Bey’in gözünden izliyoruz. Kadınlardan korkan, evlilikten uzak duran, her zaman aldatılma endişesiyle yaşayan bir adam. Fakat Nurper karşısında tüm bu duvarları birer birer yıkılır. Evliliğe karşı duyduğu soğukluğa rağmen, kendini bir anda bu kadının ağına düşmüş halde bulur. İkisi arasındaki bu tehlikeli yakınlaşma, sonunda bir nikâhla son bulsa da, hikâyenin asıl gücü o noktaya kadar yaşanan iç çatışmalarda, tutku ile vicdan arasındaki savaşta yatar.
Romanın ikinci bölümünde, Nurper’in “kurbanları” bir bir ortaya çıkar. Hayati Bey, ne kadar uzaklaşmak istese de bu kadının büyüsünden kurtulamaz. Nurper’in erkekleri manipüle etme becerisi, onları hem duygusal hem sosyal olarak örseleyişi, romanın adının hakkını verir niteliktedir: “Dişi Örümcek.”
Yazar, roman boyunca kadın-erkek ilişkilerindeki güç oyunlarını, aşkın gölgesinde kalan âhlaki sorgulamaları ve insanın kendi tutkularına karşı verdiği savaşı ustalıkla işlemiş. Hayati Bey, tüm bu sahtekârlıkları, ikiyüzlülükleri ve düzenbazlıkları gördüğü halde, Nurper’in cazibesinden kurtulamaz. Nefsiyle, vicdanıyla defalarca çatışsa da sonunda yine aynı tuzağa düşer.
Roman, her sayfasında şu soruyu sordurur: Bir insan gördüğü kötülüğü bile bile neden orada kalır? Aşk mı, zaaf mı, yoksa bir tür esaret midir bu?
Dişi Örümcek sadece bir kadının “âhlaki düşüşünü” anlatmaz; birbirlerini tam anlamıyla tanımadan yargılamasının ya da hayatlarına dahil etmesinin doğurduğu sonuçları da sorgulatıyor bizlere.
İnsan, çoğu zaman dış görünüşe aldanır ve tutkularının esiri olur.
Kitapla Kalın.
·
34 Gösterim
Yorumlar
Lütfen giriş yapınız.